logo
Konsultacje zostały zakończone.
Zapraszamy do zapoznania się z raportem

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego - tekst główny



I. Relacja Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego do innych dokumentów strategicznych

1. Dokumenty krajowe

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego jest jedną z dziewięciu strategii rozwoju[1] przyczyniających się do realizacji celów rozwojowych kraju określonych w długookresowej i średniookresowej strategii rozwoju kraju. W hierarchii dokumentów strategicznych SRKS jest powiązana i współzależna wertykalnie od krajowych i wspólnotowych dokumentów strategicznych wyższego rzędu oraz horyzontalnie od dokumentów strategicznych o równorzędnym statusie – innych strategii rozwoju.

Diagram 2. Uporządkowanie krajowych dokumentów strategicznych

I. Relacja Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego do innych dokumentów strategicznych  


Raport Polska 2030. Wyzwania rozwojowe przygotowany przez Zespół Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów stanowi podstawę do przygotowania i aktualizacji dokumentów planistycznych, w tym długookresowej i średniookresowej strategii rozwoju kraju oraz innych strategii rozwoju. Wyzwania przedstawione w Raporcie to:

  1. wzrost i konkurencyjność
  2. sytuacja demograficzna
  3. wysoka aktywność zawodowa oraz adaptacyjność zasobów pracy
  4. odpowiedni potencjał infrastruktury
  5. bezpieczeństwo energetyczno-klimatyczne
  6. gospodarka oparta na wiedzy i rozwój kapitału intelektualnego
  7. solidarność i spójność regionalna
  8. poprawa spójności społecznej
  9. sprawne państwo
  10. wzrost kapitału społecznego Polski.

Wyzwanie 10. Raportu przedstawia diagnozę obszarów kluczowych dla rozwoju kapitału społecznego, a także wskazuje przykładowe działania w tym zakresie.

Długookresowa strategia rozwoju kraju (DSRK) będzie prezentować kompleksową społeczno-gospodarczą wizję kraju opracowaną na podstawie głównych trendów i wyzwań rozwojowych, wynikających zarówno z rozwoju wewnętrznego, jak i przemian zewnętrznych. Z kolei średniookresowa Strategia Rozwoju Kraju[2] (ŚSRK) w perspektywie dziesięcioletniej ukierunkowuje procesy i działania konieczne do podjęcia w procesie rozwoju — zarówno w sferze gospodarczej, społecznej i legislacyjnej. ŚSRK jest też silniej powiązana z realiami społecznymi i przechodzeniem do nowego modelu rozwoju kraju. W Średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju na lata 2011–2020[3] zagadnienia związane ze wzmacnianiem kapitału społecznego ujęte są horyzontalnie i uwzględnione w poszczególnych obszarach priorytetowych ŚSRK, w szczególności zaś uwzględnione zostały w obszarze dotyczącym poprawy sprawności państwa i wzmocnienia partycypacji obywateli w życiu publicznym oraz integracji społecznej i przestrzennej kraju.

Dbałość o rozwijanie kapitału społecznego cechuje nie tylko Strategię Rozwoju Kapitału Społecznego, którą poświęcono w całości temu zagadnieniu, lecz także inne strategie rozwoju – wśród obecnie przygotowywanych dziewięciu zintegrowanych strategii rozwoju.

Odniesienia do rozwoju kapitału społecznego widoczne są przede wszystkim w Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego[4], koncentrującej się na naturalnych etapach życia ludzkiego. W dziedzinie edukacji strategia ta proponuje powszechną poprawę jakości kształcenia, budowę spójnego systemu edukacji dla dorosłych, nakierowanego na rozwój kompetencji niezbędnych na rynku pracy, wprowadzenie i efektywne wykorzystanie edukacji medialnej na wszystkich etapach życia, poprawę jakości kształcenia nauczycieli. Celem tych działań jest m.in. dopasowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy oraz inkluzja społeczna. Strategia definiuje także metody przeciwdziałania wykluczeniu, np. poprzez wdrożenie mechanizmów ekonomii społecznej oraz mechanizmów aktywizacji zawodowej i społecznej ludzi starszych (silver economy), a także zapobieganie wykluczeniu cyfrowemu.

Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki[5] zakłada tworzenie warunków koniecznych do realizacji SRKS. Do warunków tych należy zapewnienie makroekonomicznego środowiska kreowania wiedzy, budowa wysokiej jakości infrastruktury oraz stworzenie lepszego i bardziej efektywnego systemu prawa i administracji publicznej. Wdrożenie strategii oparte jest na zasadach horyzontalnych: kreowania wiedzy i partnerskiej współpracy ze społeczeństwem obywatelskim. SIiEG i SRKS są również zbieżne w niektórych przewidywanych efektach, takich jak wzrost efektywności pracy i wiedzy. Ponadto, trzeba podkreślić, że głównym celem strategii jest „wysoce konkurencyjna gospodarka (innowacyjna i efektywna) oparta na współpracy”.

Strategia Sprawne Państwo[6] odwołuje się do potrzeby wzmocnienia zaufania do instytucji publicznych, którego podstawą ma stać się sprawna, efektywna, ale i życzliwa administracja publiczna. Środki prowadzące do tego celu obejmują zwiększenie przejrzystości i upraszczanie procedur administracyjnych. Strategia ma aktywizować obywateli w procesie podejmowania decyzji. Podstawą komunikacji instytucji ze społeczeństwem i z interesariuszami ma być już nie jednostronny przekaz, lecz dialog równorzędnych partnerów. Szczególną wagę przywiązuje się do aktywizacji konsumentów, których należy wyposażyć w kapitał społeczny pozwalający na bezpieczne poruszanie się w rzeczywistości rynkowej.

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego[7] powstała w oparciu o paradygmat polaryzacyjno-dyfuzyjny, stąd jej cele są zróżnicowane w zależności od charakteru regionu. W przypadku Warszawy i innych ośrodków wojewódzkich strategia zakłada stworzenie warunków do skutecznej, efektywnej i partnerskiej realizacji zadań rozwojowych, m.in. dzięki kapitałowi społecznemu budowanemu z wykorzystaniem zalet środowiska miejskiego. W przypadku małych miast, działania strategii mają na celu przede wszystkim walkę z wykluczeniem i zapewnienie spójności społecznej poprzez zagwarantowanie dostępności transportowej[8], dostęp do wysokiej jakości edukacji, rewitalizację lokalnych centrów kultury i użyteczności publicznej. Ponadto wszystkie regiony mają dążyć do wykorzystania potencjału specjalizacji terytorialnej (takiej jak przemysł, turystyka, rynek usług), co przyczyni się do wzrostu ich konkurencyjności. Wśród jedenastu najważniejszych wyzwań dla polityki regionalnej sformułowanych w KSRR znalazło się wyzwanie 9. Efektywne stymulowanie rozwoju kapitału społecznego.

Poprawę jakości edukacji na wszystkich szczeblach i rozwoju infrastruktury, w tym cyfrowej, na obszarach wiejskich postuluje Strategia Zrównoważonego Rozwoju Wsi, Rolnictwa i Rybactwa[9]. Ponadto, strategia ta podkreśla szczególnie istotne potrzeby mieszkańców wsi, takie jak potrzeba rozszerzenia oferty kształcenia ułatwiającego dostosowanie się do rynku pracy i wprowadzanie programów z zakresu przedsiębiorczości społecznej.

Elementem systemu zarządzania krajową polityką rozwoju jest także „Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii Europa 2020”. Zgodnie z założeniami tego dokumentu zaproponowane w nim reformy będą realizować cele strategii Europa 2020 w powiązaniu z długo- i średniookresową strategią rozwoju kraju oraz dziewięcioma strategiami rozwoju. KPR przewiduje podjęcie m.in. działań zmierzających do rozwoju infrastruktury społecznej, zwiększenia mobilności pracowników i osób poszukujących pracy, rozwoju kapitału ludzkiego i społecznego (w tym rozwój postaw przedsiębiorczych i innowacyjnych oraz ukierunkowanych na współpracę) i wsparcia sektora kultury i kreatywnego.[10]

Na podstawie przedstawionych powyżej odniesień do licznych dokumentów o charakterze planistycznym strategię na rzecz wzmacniania rozwoju kapitału społecznego można w pełni uznać za podstawową i horyzontalną, bowiem „sieciowanie” działań, ludzi i zasobów jest równie ważne dla spójności społecznej, jak dla gospodarki i dobrego rządzenia. Potencjał tkwiący w relacjach międzyludzkich przekłada się zarówno na opartą na współpracy gospodarkę, jak i na rozwój kultury czy nauki. Tym samym kapitał społeczny jest podstawą działania w niemalże wszystkich obszarach objętych strategicznym planowaniem, a kluczowe dla kapitału społecznego kompetencje są warunkiem rozwoju kraju.

2. Dokumenty europejskie

Ze względu na specyfikę społeczeństw europejskich strategie dotyczące kapitału społecznego nie stanowią obecnie osobnego przedmiotu zainteresowania Unii Europejskiej. Dbałość o jego rozwój przyświeca jednak ustawodawstwu i projektom unijnym, do których należą: strategia Europa 2020 i Europejska agenda kultury w dobie globalizacji świata.

Strategia Europa 2020 została przyjęta w czerwcu 2010 roku przez Radę Europejską.[11] Stanowi ona kontynuację obowiązującej do 2010 r. Strategii Lizbońskiej i wyznacza najważniejsze cele Unii Europejskiej w ciągu następnych 10 lat. Strategia będzie determinowała działania UE, a także wpływała na podział jej budżetu na poszczególne zadania realizowane m.in. w ramach polityki spójności.

Strategia Europa 2020 oparta jest na trzech priorytetach: wiedzy i innowacyjności, zrównoważonym rozwoju oraz inkluzji społecznej. Realizacji priorytetów ma służyć siedem szczegółowych projektów przewodnich wspierających rozwój określonych dziedzin życia społecznego i ekonomicznego. Programy mają charakter horyzontalny, wpisując się w poszczególne priorytety Strategii:

  1. Rozwój inteligentny, oparty na wiedzy i innowacji, realizowany jest dzięki projektom:
    1. Unia innowacji,
    2. Młodzież w drodze,
    3. Europejska agenda cyfrowa,
  2. Rozwój zrównoważony, wspierający gospodarkę efektywnie korzystającą z zasobów, bardziej przyjazną środowisku i bardziej konkurencyjną, realizowany jest dzięki projektom:
    1. Europa efektywnie korzystająca z zasobów,
    2. Polityka przemysłowa w erze globalizacji,
  3. Rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu, zapewniający wysoki poziom zatrudnienia oraz spójność społeczną i terytorialną, realizowany jest dzięki projektom:
    1. Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia,
    2. Europejska platforma współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym,

Projekty przewodnie Strategii Europa 2020 za najważniejsze środki służące osiągnięciu celu, jakim jest inkluzja społeczna, uznają wprowadzenie i poszerzenie społecznego dialogu między obywatelami, organizacjami pozarządowymi i instytucjami publicznymi, kształcenie i integrację kulturową osób wykluczonych, uczenie się przez całe życie (Life Long Learning), a także inne metody rozwijania kapitału społecznego, które ułatwią elastyczność i mobilność na rynku pracy.

Warto podkreślić, że ciężar wdrażania projektów spoczywa zarówno na Komisji Europejskiej, jak i państwach członkowskich UE – każdemu z tych podmiotów stawia się precyzyjnie określone zadania.

Działania na rzecz kapitału społecznego zawarte są przede wszystkim w projektach związanych z pierwszym i trzecim celem strategii. W ramach programu Unia innowacji[12] kładzie się nacisk na proces tworzenia i wymiany wiedzy oraz wykorzystanie kapitału kreatywnego poprzez zwiększenie nakładów na badania i rozwój, a także wspieranie partnerstwa przy przepływie wiedzy między światem nauki i biznesu. Na poziomie krajowym przekłada się to na potrzebę reformy działalności badawczo-rozwojowej, kontynuacji promocji wykształcenia technicznego i wydatków na wiedzę (ponoszonych również przez przedsiębiorstwa prywatne). Ważny jest nie tylko rozwój wiedzy, lecz także jej upowszechnianie – należy ujednolicić i uprościć procedury patentowe oraz ułatwić powszechne wykorzystywanie dorobku naukowego, przede wszystkim w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Ponadto, w tym kontekście istotnym postulatem jest wprowadzanie elementów przedsiębiorczości do programów nauczania, tworzenie interdyscyplinarnego podejścia, które pozwoliłoby na połączenie rozwoju umiejętności biznesowych i kreatywności oraz kompetencji międzykulturowych.

Projekt Młodzież w drodze[13] mający na celu wspieranie osób młodych w podejmowaniu wyzwań i osiąganiu sukcesów w gospodarce opartej na wiedzy, uwzględnia znaczenie jakości kapitału społecznego — szczególnie w zakresie wspierania włączenia społecznego, mobilności i kształtowania postaw sprzyjających współpracy i kreatywności oraz innych kompetencji kluczowych dla gospodarki i społeczeństwa opartych na wiedzy. Wynikające z projektu obowiązki dla państw członkowskich obejmują poprawę jakości kształcenia na wszystkich poziomach, ujednolicenie struktur kwalifikacji i organizację kapitału (w postaci informacji, doradztwa, staży) umożliwiającego wejście na rynek pracy. Niezbędnymi elementami kształcenia i doskonalenia zawodowego powinny być: system wspomagania mobilności młodzieży i młodych absolwentów oraz rozwijanie kompetencji międzykulturowych, co pozwoli im na zdobycie doświadczeń i praktyki na rynku międzynarodowym.

Projekt Europejska agenda cyfrowa[14] zakłada coraz sprawniejsze posługiwanie się technologiami cyfrowymi w życiu gospodarczym, kulturalnym i społecznym. Nacisk, zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym, kładziony jest na dalsze upowszechnianie infrastruktury, dostęp do szybkiego Internetu, częściowe przeniesienie w przestrzeń cyfrową realizacji usług publicznych, zwiększenie poprzez digitalizację dostępu do różnorodnych treści, ale także podnoszenie kompetencji medialnych.

Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia podkreśla niedopasowanie słabo wykwalifikowanych pracowników do wymogów nowoczesnego rynku pracy i potrzeb w zakresie umiejętności. Aby przeciwdziałać tej sytuacji konieczne są działania nakierowane nie tylko na rozwój informacji o rynku pracy i zarządzania umiejętnościami, ale także poprawa systemów kształcenia i szkolenia tak, aby zdobyte w toku edukacji kompetencje umożliwiły szybkie znalezienie pracy, odpowiadającej posiadanym kwalifikacjom. W tym kontekście Program wskazuje na znaczenie mobilności i wykorzystanie potencjału migracji. Swoboda przemieszczania się sprzyja nabywaniu doświadczenia i rozwojowi kompetencji, podnosząc atrakcyjność pracowników dla potencjalnych pracodawców, a z drugiej strony pozwala uzupełnić niedobory rynku pracy dzięki wykorzystaniu najzdolniejszych studentów i najlepiej wykwalifikowanych pracowników z państw trzecich.

Istotna rola kształcenia i szkolenia została zaakcentowana także w dokumencie Europejska platforma współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Wymieniona Inicjatywa wskazuje na znaczenie procesu edukacji w osiąganiu awansu społecznego
i zwalczaniu nierówności. Szczególną role w tym zakresie odgrywa edukacja przedszkolna będąca czynnikiem przeciwdziałającym dziedziczeniu ubóstwa. W związku z tym Komisja Europejska kładzie nacisk na konieczność inwestowania w wysokiej jakości wczesną edukację, mogącą zapewnić dzieciom lepszy start w życie. Jednocześnie KE dostrzega konieczność ograniczenia zjawiska przedwczesnego opuszczania szkół, będącego jedną z przyczyn wykluczenia społecznego.

Europejska platforma porusza kwestie związane z rozwojem kapitału społecznego także
w kontekście integracji migrantów. Nabywanie kompetencji międzykulturowych jest niezbędne dla osiągnięcia pełnej integracji osób pochodzących spoza UE i umożliwienie im pełnego uczestniczenia w życiu społecznym i gospodarczym.

Kwestie częściowo związane z kapitałem społecznym, takie jak podkreślenie roli społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) lub zwiększanie roli technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) w pozyskiwaniu zasobów, również można odnaleźć w programach przewodnich dotyczących zrównoważonego rozwoju.

Europejska agenda kultury[15] odnosi się pośrednio do rozwoju kapitału społecznego w zakresie efektywnego wykorzystania potencjału kulturowego i kreatywnego. Agenda została utworzona w roku 2007, a do jej celów należy promowanie: różnorodności i dialogu kulturowego, kultury jako katalizatora twórczości i kultury jako istotnego czynnika w stosunkach międzynarodowych. Agenda jest wdrażana w oparciu o Otwartą Metodę Koordynacji, w ramach której powoływane są grupy europejskich ekspertów, którzy opracowują tematy priorytetowe dla jej realizacji[16] . Równolegle, za pośrednictwem platform społeczeństwa obywatelskiego, toczą się prace związane z wdrażaniem zadań Agendy w ramach zorganizowanego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim[17].

Najistotniejszym dorobkiem Europejskiej agendy kultury z perspektywy rozwoju kapitału społecznego są działania na rzecz zwiększenia dostępu do kultury poprzez przełamywanie barier ekonomicznych, społecznych i etnicznych. Podstawowym założeniem jest potrzeba osiągnięcia efektu synergii między edukacją i kulturą. Zgodę rządów państw europejskich odnośnie celów i sposobów działania w sferze kultury, w sprawach mających pośredni wpływ na budowę kapitału społecznego, w tym edukacji kulturalnej, obrazują konkluzje Rady UE: Konkluzje Rady ws. kompetencji międzykulturowych[18], Konkluzje Rady ws. promowania pokolenia kreatywnego – rozwijania kreatywności i innowacyjności dzieci i młodzieży dzięki ekspresji kulturowej i dostępowi do kultury[19], Konkluzje Rady ws. roli kultury w zwalczaniu ubóstwa i wykluczenia społecznego. W dokumentach tych wskazuje się szereg praktycznych sposobów realizacji przyświecających ich przyjęciu celów.

Postulat promowania na poziomie europejskim edukacji kulturalnej urzeczywistniany jest też m.in. poprzez tworzenie europejskich zasobów cyfrowych. Archiwizacja i digitalizacja dziedzictwa narodowego idzie zaś w parze z tworzeniem portali internetowych o walorach edukacyjnych np. portalu Europeana, w którym można odnaleźć dzieła sztuki, teksty literackie i inne ważne elementy dorobku kultury europejskiej. Poszerzaniu dostępu do kultury i jej mobilności sprzyja również program Kultura, w ramach którego finansowane są europejskie projektu współpracy kulturalnej, tematyczne nagrody europejskie oraz nagrody dla miast otrzymujących tytuł Europejskiej Stolicy Kultury.

Na uwagę zasługuje też propagowanie potencjału kultury przede wszystkim w wymiarze edukacyjnym i lokalnym, jako podstawy dla twórczości i innowacji – a co za tym idzie, spójnego rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy.

 



[1] Plan uporządkowania strategii rozwoju – tekst uwzględniający dokonaną w dniu 10 marca 2010 roku reasumpcję decyzji Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2009 roku przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego.

[2] Od 2006 roku średniookresową strategią rozwoju kraju jest dokument Strategia Rozwoju Kraju 2007–2015, Warszawa 2006. Obecnie MRR przygotowuje aktualizację Strategii Rozwoju Kraju 2007–2015.

[3] W oparciu o dokument Strategia Rozwoju Kraju 2011-2020. Wstępny projekt z dnia 9 grudnia 2010r. Dokument stanowi aktualizację Strategii Rozwoju Kraju 2007-2015 w celu celu dostosowania obowiązującej strategii średniookresowej do zmienionej sytuacji makroekonomicznej oraz nowego ładu planowania strategicznego i przestrzennego kraju.

[4] Założenia do Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego, Warszawa, wrzesień 2010.

[5] Założenia do Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki, MG, Warszawa, sierpień 2010.

[6] Zarys strategii Sprawne Państwo, MSWiA, Warszawa, lipiec 2010.

[7] Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010–2020. Regiony – Miasta – Obszary wiejskie.

http://www.mrr.gov.pl/aktualnosci/rozwoj_regionalny/Documents/KSRR_13_lipca_2010.pdf

[8] Postulat ten można też odnaleźć w Strategii Rozwoju Transportu, zob. Strategia Rozwoju Transportu – założenia, lipiec 2010.

[9] Strategia zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa. Założenia, MRiRW, sierpień 2010.

[10] Założenia do Krajowego Programu Reform na rzecz realizacji strategii Europa 2020, dokument przyjęty przez KSE w dniu 22 listopada 2010 r.

[11] Europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, komunikat Komisji Europejskiej KOM (2010) 2020, Bruksela 2010.

[12] Projekt przewodni strategii Europa 2020. Unia innowacji, komunikat Unii Europejskiej, KOM (2010) 546, Bruksela 2010.0.

[13] „ Mobilna młodzież”. Inicjatywa na rzecz uwolnienia potencjału młodzieży ku inteligentnemu, trwałemu i sprzyjającemu włączeniu społecznemu wzrostowi gospodarczemu w Unii Europejskiej, KOM (2010) 477, Bruksela 2010.

[14] A Digital Agenda for Europe, KOM (2010) 245, Bruksela 2010.

[15]Komunikat dotyczący Europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata, KOM (2007) 242, Bruksela 2007.



Komentarze

Pora w końcu powiedzieć prawdęArtur Łoboda 12-05-2011
Adam Mickiewicz w jednej ze swoich rozpraw o kulturze napisał:
"Ludzie z geniuszem wytworzyli wzory. Ludzie z geniuszem wytworzyli do tych wzorów przepisy....."


Dokument - który nam dano do zaopiniowania, to śmieć legislacyjny stworzony przez ludzi bezczelnych.
Wygląda na to, że intencją stu kilkudziesięciostronicowego dokumentu jest przeprowadzenie kolejnego etapu neokomunistycznej - tak zwanej "rewolucji społecznej".

Każdy z nas ma ogrom pracy i zajrzenie do tego dokumentu, a tym bardziej przeanalizowanie go - jest prawie niemożliwe.
A kiedy w tekście pojawiają się brednie i bełkot, to już możemy być pewni, że prawdziwe intencje są zupełnie inne - niż sugerują autorzy tekstu.
Pozwolę sobie na dwa cytaty z tego dokumentu - który unaocznią kpinę z czytelnika:

"Paradygmatem rozwojowym wspieranym przez władze publiczne jest model polaryzacyjnodyfuzyjny,
który ma wzmocnić potencjał rozwojowy biegunów wzrostu i udrożnić kanały dyfuzji
impulsów modernizacyjnych na obszarach peryferyjnych.".

Albo to:
"Nadrzędną zasadą, na której powinny opierać się wszystkie działania związane z poprawą
partycypacji, jest konstytucyjna zasada subsydiarności, mająca swoje odzwierciedlenie w zasadzie
horyzontalnej Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego „partnerstwo i współdziałanie”."

To słownictwo pomarcowych (1968 r.) profesorów-magistrów z namaszczenia partyjnego, którzy mając podstawowe braki w wykształceniu tworzyli konstrukcje zdaniowe insynuujące jakąś głębszą wiedzę.

Przypuszczam, że autor - bądź autorzy tych bzdetów chcą uchodzić za ludzi inteligentnych.
Ale w Polsce obowiązuje Ustawa o Języku Polskim. I wszystkie dokumenty - a także projekty - winny być pisane po polsku!

W tekście jest też wiele przepisów na rozwiązania polityczne w sprawie czegoś - co w swojej unijnej nowomowie nazywane jest "kapitałem społecznym".
Myślenie o ludzkich zdolnościach, zaangażowaniu i pracy - w kategoriach "kapitału" to mentalność czcicieli złotego cielca, którzy inaczej żyć nie potrafią.
Niechaj i sobie tak czynią. Ale u siebie!
Polskę niech zostawią w spokoju.

Czytając ten dokument cały czas zastanawiałem się nad jego rzeczywistym celem.
Czy jest to kolejna strategia manipulacji społecznej, czy też podkładka dla przyszłych profitów dla twórców tego gniotu.
Na realizację takiej polityki trzeba wydać sporo pieniędzy, obsadzić "swoimi" wiele stanowisk - wydać pieniądze na konsultacje - które są już zaplanowane w tym dokumencie.
Już wiedzę ilu "doradców do spraw nawet byle jakich" znajdzie dla siebie miejsce.
W ogóle niezbędny będzie napływ sporych środków finansowych.
W katastrofalnej sytuacji Budżetu Państwa - z jaką mamy do czynienia takie życzeniowe wywody wynikające z omawianego dokumentu świadczą o rażącym rozmijaniu się z rzeczywistością.

Zanotowałem sobie z tego projektu kilka cytatów na które zwróciłem uwagę.
Na przykład:
"Budowanie spójnego wizerunku Polski za granicą poprzez promocję dorobku kulturowego".
Na czym ta spójność ma polegać? Czy w "ministerstwie prawdy" mają już jedynie słuszne wzorce?

Kolejny cytat:
"Kapitał społeczny – to, wynikająca z zaufania oraz obowiązujących norm i wzorów postępowania, zdolność obywateli do mobilizacji i łączenia zasobów, która sprzyja kreatywności oraz wzmacnia wolę współpracy i porozumienia w osiąganiu wspólnych celów."

Rządzący Polską doprowadzili do takiego stanu rzeczy, że społeczeństwo nie ma do nich żadnego zaufania. Normy i wzorce postępowania prezentowane przez polityków a także decydentów w sferze kultury doprowadziły do niewyobrażalnej wręcz demoralizacji społeczeństwa polskiego.

Cynizm bijący z tego dokumentu przekracza wszelkie granice.
Kiedy przeczytałem, że planuje się "zwalczanie wszelkiej dyskryminacji ..." to uznałem, że przekroczono wszelkie granice przyzwoitości.
Dyskryminacja polskiej kultury w imię pseudo-postępowych unioneuropejskich haseł jest motywem przewodnim wszelkich działań polskojęzycznego Ministerstwa Kultury i czegoś tam.
Ma to swoje odbicie w bełkocie para-unijnej nowomowy - używanej w tym dokumencie.
Zupełnie - jakbyśmy się cofnęli do "postępowego świata" z lat stalinowskich.

Od 1989 roku mamy nieustający festiwal reform społecznych.
Przeszliśmy już wiele reformowań - co dopiero przeprowadzonych reform.
W tym projekcie zapowiedziana jest "poprawa wykorzystania potencjału kulturowego i kreatywnego w budowaniu kapitału społecznego."
Bedzie to więc kolejny serial "reform".
Do rangi strategii podnosi się kwestię haniebnego i kompromitującego dla wszystkich rządów - pobierania podatku od zbiórek charytatywnych - co rozwiązać można jednym rozporządzeniem Ministra Finansów.
W ten sposób tworzy się tematy zastępcze a społeczeństwo zajmuje sztucznie tworzonymi problemami świadczącymi o braku normalności panującego systemu politycznego.
To trochę jak nieustanne "polowania" na papier toaletowy za czasów PRL-u.

Z zeszłym roku napisałem do Bogdana Zdrojewskiego prośbę, o skierowanie do wszystkich kierowników Domów Kultury wezwanie by zwolnili dzieci z biednych rodzin z wszelkich opłat i by uprościć tą procedurę. Nie otrzymałem na pismo żadnej odpowiedzi i do dziś w wielu placówkach rygorystycznie pobiera się opłaty.
Wiem, że to nie Minister Kultury nadzoruje Domy Kultury ale jego pismo na pewno byłoby mocnym moralnym wezwaniem.
Kiedy każdego dnia bredzi się o jakiejś rzekomej walce z "wykluczeniem społecznym", to jednocześnie z pełną premedytacją ogranicza się dostęp do kultury i do wykształcenia dla biednych dzieci. Gdy te dzieciaki dorastają to idą pod stadiony.

To hańba - o której będę często przypominał.

Prawie każdy dział tego "Projektu" - aż się prosi o krytykę.
Ale z szacunku dla własnego czasu i czasu czytelnika tego tekstu na tym poprzestanę.

W obecnej dyktaturze liberalnego prostactwa z wielką zaciętością zwalcza się rzeczywistą kulturę Narodu Polskiego.
Zamiast niej wprowadza się zagraniczne substytuty które mają zastąpić naszą rzeczywistą kulturę.

Przyczyna tego stanu rzeczy tkwi w naszej historii.
Po wymordowaniu polskiej elity kulturalnej - w czasie II wojny światowej, po złamaniu wielu ludzkich charakterów w latach stalinizmu,
kontrolę nad polską kulturą przejęli ludzie dyspozycyjni wobec PZPR - którzy wykonywali polecenia komunistycznych decydentów.*
W nowej rzeczywistości ludzie ci przechrzcili się na liberalną ideologię. Od tej pory służą nowemu panu.
Również uczniowie komunistycznych twórców poszli śladami swoich nauczycieli i to oni dziś rządzą polską kulturą.

Jeżeli chcemy zrobić cokolwiek dla przyszłości Polski w sferze kultury to musimy przeprowadzić w końcu DEKOMUNIZACJĘ - również kultury.
I od takiego zdania powinien się zaczynać dokument, którego tytuł w języku polskim winien brzmieć: "Budowanie szans rozwoju dla Społeczeństwa Polskiego".
A nie jakieś "kapitały społeczne".
Ludzie-którzy nie potrafili dojrzeć błędów swojego postępowania symulują działanie "w odpowiedzi na jedno z kluczowych wyzwań rozwojowych, zidentyfikowanych w Raporcie „Polska 2030”". Najzwyczajniej nie mają żadnych kwalifikacji do rządzenia ani też do tworzenia jakichkolwiek programów.

Od tysięcy lat społeczeństwa rozwijały się w oparciu o stałe aksjomaty.
Doświadczenie i autorytet starszych, były filarami ładu społecznego.
Dziś nikt nie ma w Polsce autorytetu.
Przywrócenie podstawowych zasad moralnych jest fundamentem powrotu do normalności.**

Tymczasem to tak zwane "środowiska kultury" należą do najbardziej zdemoralizowanych w Polsce.
Maskują swój nihilizm makijażem artystyczności, oszukując w ten sposób przeciętnego "zjadacza chleba".

W kwestii rozwiązań szczegółowych przedmiotowego dokumentu pozwolę sobie na jeszcze jedną uwagę. Chodzi o rozdział: "Innowacyjność, efektywne wykorzystanie nowych technologii w rozwoju społecznym ".

Jako artyści z bardzo gruntownym wykształceniem i kilkudziesięcioletnim doświadczeniem, doceniliśmy wartość technologii cyfrowej dla kultury od samego jej początku.
Od 1996 roku działamy bardzo aktywnie w tej dziedzinie. Byliśmy jednym z głównych inicjatorów humanizacji Internetu. W 1999 roku na cudzych serwerach tworzyliśmy strony o kulturze. A od 2002 roku na własnym serwerze i pod własnymi domenami. Wykonaliśmy dla polskiej kultury ogromną pracę w mediach internetowych. Żadna instytucja państwowa nie zrobiła tyle dla kultury w nowych mediach co my.
Lecz musieliśmy to robić za prywatne pieniądze.
Mimo napisania kilkudziesięciu projektów o wsparcie finansowe, nie dostaliśmy ani złotówki. Gdyby nie ta strata energii na pisanie wniosków do ustawionych konkursów , to zdziałalibyśmy dla kultury dużo więcej. To przykład pacyfikowania kultury Narodu Polskiego przez przechrzczonych na liberalizm dawnych sługusów komunistycznego reżimu.
W systemie polskiej korupcji i nepotyzmu - dystrybucja środków na kulturę stanowi bardzo znaczącą pozycję i jest bezpośrednim skutkiem pozostawania u władzy ludzi zdemoralizowanych.

Dwa lata temu Minister Kultury i czegoś tam dał nam do przełknięcia bardzo haniebne regulaminy konkursów do tak zwanych Programów Ministra.
Zaszokowało mnie, że nikt przeciwko tym programom nie zaprotestował.
A były to jakieś regulaminy pożyczki bankowej - z kulturą nie mające nic wspólnego.
Po moim bardzo ostrym proteście regulaminy te zostały zmienione.
Lecz w dalszym ciągu nie mają żadnego umocowania prawnego i w rezultacie tak zwane "Konkursy Ministra" są realizowane w warunkach złamania prawa. A skorumpowani "eksperci Ministra Kultury" premiują swoich.

Poruszam ten temat nie bez przyczyny.
Bez praworządności nie może być mowy o budowaniu jakiejkolwiek przyszłości Polski.
Każdy nowotworzony program będzie służył jedynie układom korupcyjnym.

W projekcie "Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego" pojawiają sie też truizmy tak oczywiste dla wykształconego człowieka, że rodzi się pytanie: czy dokument ten stworzono przypadkiem dla analfabetów.
A może jednak Polską i polską kulturą zarządzają analfabeci?

Jeżeli mamy zrobić coś dla przyszłości Naszego Kraju i naszej kultury to najpierw musimy wymienić ludzi - którzy kulturą i Polską zarządzają.
Wybrać ludzi honoru.
A oni już będą wiedzieli - co należy zrobić - bez tworzenia strategii i programów.

Czterdzieści lat temu - w 1972 roku przeanalizowałem konstytucję PRL.
Po przeczytaniu wydawała mi się bardzo demokratyczna i nowoczesna.
Jeżeli tamta rzeczywistość nie miała nic wspólnego z głoszonymi wtedy ideami, to wniosek z tego jest tylko jeden:
głoszone idee służyły tylko oszukaniu i ogłupieniu społeczeństwa.
I bardzo podobnie odbieram przedmiotowy dokument.

Mam wrażenie, że w niektórych działach tego dokumentu zostały wykorzystane moje krytyczne artykuły na temat działalności Ministerstwa Kultury.
Ale brak spójności i logiki tego dokumentu dowodzi, że tworzyli go "przepisywacze" cudzych tekstów. Tak - jak to ma często miejsce.
Nie wystarczy umieć ukraść cudze przemyślenia.
Trzeba mieć wiedzę by je wdrożyć.
Dlatego wszystkie działania planowane w tym dokumencie będą pozorowane, sprzeczne jakąkolwiek logiką i uczciwością.

Dokument który nam się podsuwa to kolejne hochsztaplerstwo.
Ktoś chce z nami uprawiać hazard.
Rozkłada swoje karty - które dawno były znaczone.

Papier wszystko zniesie.
Rzeczywista strategia dla Polski zależy nie od kolejnych pustych zapisów ale od ludzi - którzy tą przyszłość będą realizować.
Mamy wystarczająco dużo szkodliwych dla Polski przepisów, szkodliwych deklaracji. Nie potrzeba kolejnego.
Póki nie powstanie ruch walki z odpadami umysłowymi biurokratów (podobnie jak ruch ekologiczny) to musimy dokładać starań do zachowania minimum normalności i nie dać się wciągnąć w biurokratyczno-makulaturowy obłęd.

Jest w tym dokumencie też kilka propozycji - które sam od dawna postuluję. (pewnie przepisanych ode mnie)
Uważam więc, że dokument ten należy napisać od nowa - przejrzyście i po polsku zważając, by nie przekraczał dziesięciu stron.
W wersji obecnej to bełkot i wielki śmietnik.
Fundamentalny dla naszej kultury Dekalog zawiera się w dziesięciu linijkach tekstu.
Dla dokumentu regulującego przyszłe działania dla dobra Polski - dziesięć stron to aż nadto.
Człowiek honoru i bez nich sobie poradzi.
Drań i łajdak będzie wykorzystywał zagmatwanie zawarte w setkach stron dokumentu. Tak jak ma to dziś powszechnie miejsce.

W przypadku odmowy reedycji dokumentu powinniśmy go odrzucić w całości.


* O polskiej kulturze decydowały takie "wybitne" autorytety jak Jakub Berman a po nim kolejni "utrwalacze władzy ludowej".
** Czasem wydaje mi się, że w kategoriach wyborów moralnych obecną sytuację można porównać do lat II Wojny Światowej.
I przeraża mnie - jak nisko cenią swoją godność niektórzy ludzie.
STANOWISKO OGÓLNOPOLSKIEJ FEDERACJI ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W SPRAWIE PROJEKTU STRATEGII ROZWOJU KAPITAŁU SPOŁECZNEGO - część 2Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych 31-05-2011
1. System zarządzania
Ponieważ na władzach publicznych spoczywa odpowiedzialność za zarządzanie procesami rozwoju, szczególnej uwagi wymagają relacje władza publiczna – obywatele oraz relacje między jednostkami tworzącymi strukturę władz. SRKS w dużym stopniu odnosi się do zadań (interwencji) administracji nie biorąc pod uwagę możliwości i potencjalnej roli inicjatyw obywatelskich, środowisk lokalnych i koncentrując się na instrumentach prawno-finansowych (momentami wręcz proponując konkretne nazwy ustaw). Strategia, która ma za zadanie zwiększenie zaufania między obywatelami (i ich organizacjami) a administracją, mająca za zadanie wspieranie partycypacji obywatelskiej i dialogu obywatelskiego, w istocie ogranicza rolę obywateli i partnerów społeczno-ekonomicznych do odbierania działań administracyjnych. System zarządzania, szczególnie na poziomie całej SRKS, jest silnie zcentralizowany i pozbawiony czynnika społecznej kontroli . Federacja zgłasza zdecydowany sprzeciw wobec planowanego układu komitetów i zespołów zadaniowych, mających monitorować realizację wszystkich strategii horyzontalnych, w tym Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego. Wskazanie wśród instytucji jedynie organów władzy pokazuje, że prawdziwą intencją Rządu nie jest partnerski system sprawowania władzy, lecz pozostawienie jej pod ścisłą kontrolą Rady Ministrów. Dodatkowo zwracamy uwagę na brak wyraźnie zarysowanych instrumentów prawno-instytucjonalnych, dzięki którym MKiDN będzie koordynować realizację SRKS i egzekwować jej wykonanie przez pozostałe, wpisane w Strategię, resorty. Obszary działania różnych strategii w wielu miejscach pokrywają się, co oznacza skomplikowany schemat uzgodnień, koordynacji, kooperacji. Niewydolność tak zaprojektowanego systemu jest ewidentna już na etapie budowania poszczególnych strategii. Trudno wyobrazić sobie skuteczne ich realizowanie na poziomie operacyjnym, tym bardziej, że przewidzieć należy równoczesne, równoległe działanie programów operacyjnych wspieranych z funduszy europejskich z odrębnym systemem zarządzania, koordynacji, monitoringu, ewaluacji itp.
Należałoby zastanowić się nad kumulacją 9 strategii rozwojowych, najlepiej do jednego dokumentu mającego charakter Narodowego Planu Rozwoju, który obejmowałby zarówno programy realizowane z europejskim wsparciem jak i finansowane z innych źródeł. Ułatwiłoby to i uprościło zarówno przygotowanie jak i realizację zaplanowanych przedsięwzięć.
Zaangażowanie partnerów społeczno-gospodarczych (w rozumieniu Unii Europejskiej są to związki zawodowe, organizacje pracodawców, organizacje pozarządowe oraz środowiska akademickie) zdecydowanie poprawi jakość wypracowywanych decyzji i zapewni kontrolę obywatelską. Trzeba to wyraźnie podkreślić, gdyż obecny poziom monitoringu programów operacyjnych unijnej perspektywy finansowej 2007-2013 oraz innych dokumentów strategicznych budzi wątpliwości co do roli strony społecznej (np. rola partnerów w komitetach monitorujących i podkomitetach na poziomie lokalnym, umocowanie Komitetu Monitorującego PO FIO jedynie jako ciała doradczego).

2. Miejsce wśród innych dokumentów strategicznych
Zastrzeżenia Federacji budzi odniesienie SRKS do innych dokumentów strategicznych. W tym – jeżeli chodzi o omawiany przez nas fragment – do pozostałych strategii horyzontalnych, jak Strategia Sprawne Państwo (której zapisy odwołują się, jak się wydaje, do innej filozofii dialogu obywatelskiego), czy Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki. SRKS ma niejako horyzontalny charakter w stosunku do pozostałych 8 strategii i powinna w sposób istotny warunkować określone działania w innych strategiach. Federacja wyraża niepokój o spójność całego planowania strategicznego, czego dowodem jest brak strategii długo- i średnio-okresowej, z których powinny wynikać projekty strategii horyzontalnych. Federacja zgłasza także wątpliwości dotyczące relacji (czy raczej ich braku) SRKS z tak ważnym, jak się wydaje z punktu widzenia zmiany społecznej i systemu wdrażania funduszy unijnych dokumentem, jakim jest Krajowy Program Reform. Deficytem SRKS jest również brak wyraźnego określenia sposobu finansowania poszczególnych działań. Może to oznaczać, że mimo ogólnych deklaracji, podejmowane będą z SRKS tylko te działania, które zostaną określone w innych dokumentach, co może oznaczać, iż koncepcja zintegrowanego systemu wsparcia kapitału społecznego okaże się dokumentem realizowalnym tylko w części.
Diagnoza powinna prowadzić do wypracowania modelu sprawowania władzy sprzyjającego tworzeniu kapitału społecznego. Powinien on obejmować w szczególności: rozwiązania ustrojowe, mechanizmy wyborcze, podział kompetencji, sposób zarządzania, procedury planowania strategicznego, udział obywateli i interesariuszy w procesach rządzenia i świadczenia usług, instytucje wielostronnego, partnerskiego dialogu, mechanizmy konsultacji i współpracy w różnych dziedzinach. Modelowi powinien towarzyszyć opis wdrożenia obejmującego nie tylko rozwiązania legislacyjne, ale także sekwencję działań, szkolenia, treningi, monitoring, nadzór i system korygowania błędów. Działania wdrożeniowe powinny być adresowane do wszystkich stron zaangażowanych w proces – przedstawicieli władz, urzędników, obywateli i interesariuszy i operować różnymi instrumentami ( włącznie z akcjami społecznymi i zbiorową psychoterapią gdyby zaszła taka potrzeba).
Autorzy Strategii czują się wprawdzie zwolnieni z obowiązku wnikania w zagadnienia związane z usprawnieniem funkcjonowania państwa, przypisując tę kompetencję strategii „Sprawne państwo”, lecz lektura projektu tego dokumentu wskazuje, że „Sprawne państwo” ma kłopoty z ustaleniem przyszłościowego modelu funkcjonowania administracji, nie mówiąc już o jakiejkolwiek analizie funkcjonowania państwa z perspektywy potrzeb tworzenia kapitału społecznego.

3. Analiza dotychczasowych doświadczeń
Wątpliwości budzi również odwołanie się do „doświadczenia MPiPS (...) w ramach PO KL i PO FIO”. Zdaniem Federacji doświadczenia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, szczególnie jeśli chodzi o Program Operacyjny Kapitał Ludzki, a także nowe formy funkcjonowania Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich nie są jeszcze wystarczająco zewaluowane, aby mogły być traktowane jako dobre praktyki. Niewątpliwie wiele pracy wykonano, wiele doświadczeń zebrano, jednak trzeba dobrze przyjrzeć się efektom projektów systemowych, zanalizować skutki przeprowadzonych konkursów, zanim się te doświadczenia przyjmie jako wyznaczniki strategii Państwa do 2020 roku.

4. Proponowane wskaźniki
Jeśli chodzi o wskaźniki, to ogólna refleksja Federacji jest taka, że zaproponowane wskaźniki nie mierzą zmiany w zakresie danego wyzwania dla kapitału społecznego, celu operacyjnego ani priorytetu. Zdajemy sobie sprawę z wyzwania, jakim jest określenie wskaźników dla Strategii, jednak naszym zdaniem, oprócz spełniania przez nie wymogów metodologicznych w zakresie historyczności, policzalności itd., powinny one odpowiadać na pytanie, na ile cele strategiczne oraz kierunki działań są realizowane w trakcie wdrażania SRKS.