logo
Konsultacje zostały zakończone.
Zapraszamy do zapoznania się z raportem

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego - tekst główny



Cel 2. Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne

Ten cel operacyjny przyczynia się do wzmocnienia kapitału społecznego i jego udziału w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju przede wszystkim przez stymulowanie i tworzenie warunków dla rozwoju aktywności obywatelskiej, wzrostu udziału obywateli w życiu publicznym oraz ich wpływu na planowanie i realizację zadań publicznych.

Cel odpowiada na najważniejsze wyzwania związane z rozwojem aktywności obywateli i partycypacji społecznej w życiu publicznym, wykorzystując zidentyfikowane mocne strony oraz szanse i niwelując słabe strony oraz potencjalne zagrożenia. Cała Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego, a w szczególności jej cel 2, są praktyczną realizacją wyzwania związanego ze stworzeniem kompleksowej polityki państwa w zakresie stymulowania rozwoju i wzmacniania aktywności obywatelskiej w życiu społecznym i publicznym. Korzystając z dostępnych instrumentów, przede wszystkim prawnych, instytucjonalnych, informacyjno-edukacyjnych i finansowych, cel 2 przyczynia się do zwiększenia poziomu angażowania się obywateli w życie społeczne i publiczne oraz w realizację i kontrolę działań administracji publicznej. Cel 2 uwzględnia także konieczność stworzenia podstaw prawno-instytucjonalnych i stymulowania rozwoju tych sfer aktywności obywatelskiej i relacji z państwem, które dotychczas nie miały należytego odzwierciedlenia w porządku prawnym i politykach publicznych, czyli dialogu obywatelskiego, ekonomii społecznej oraz poradnictwa prawnego i obywatelskiego. Cel 2 obejmuje też niwelowanie różnic w poziomie aktywności obywatelskiej, w szczególności wsparcia osób wykluczonych społecznie.

Cel operacyjny 2. Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne realizowany jest przez następujące priorytety:

Priorytet strategii 2.1. Wspieranie mechanizmów współpracy instytucji publicznych z obywatelami. Jego realizacja ma przyczynić się do:

  • rozwoju dialogu obywatelskiego, w tym także dostępu obywateli do informacji publicznej i kontroli społecznej działań administracji publicznej, dzięki czemu zwiększy się wpływ obywateli na planowanie i kontrolowanie realizacji polityk publicznych;
  • rozwoju partnerstwa lokalnego i innych form współpracy służących przekazywaniu realizacji zadań publicznych obywatelom, co zwiększy udział obywateli w realizacji polityk publicznych;
  • zwiększenia wykorzystania infrastruktury lokalnych instytucji publicznych dla rozwijania aktywności obywatelskiej, co stymulować będzie aktywność obywatelską i stworzy partnerskie relacje między instytucjami publicznymi i obywatelami w społecznościach lokalnych.

Priorytet strategii 2.2. Rozwój i wzmacnianie zorganizowanych form aktywności obywatelskiej nastawiony jest na stymulowanie i wspieranie rozwoju wspólnotowych działań obywateli poprzez:

  • ułatwianie działalności organizacjom obywatelskim, w szczególności w zakresie warunków formalno-prawnych, co pobudzi i wzmocni zorganizowaną aktywność obywateli;
  • stymulowanie rozwoju indywidualnej i korporacyjnej filantropii, dzięki czemu wzmocni się kapitał fizyczny i społeczny organizacji obywatelskich.

Priorytet strategii 2.3. Wzmocnienie integracji i solidarności społecznej ma polegać na wsparciu nowych, skutecznych form inkluzji społecznej oraz zawodowej i obejmować:

  • rozwój przedsiębiorczości społecznej i innych innowacyjnych form przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i zawodowemu, co pozwoli skutecznie integrować w wymiarze zawodowym i społecznym osoby wykluczone społecznie;
  • rozwój poradnictwa prawnego i obywatelskiego, co umożliwi nie tylko wychodzenie obywateli z trudnych sytuacji życiowych, ale także wspomoże ich pełnoprawne uczestnictwo w życiu społecznym i publicznym.

 

Priorytet strategii 2.1. Wspieranie mechanizmów współpracy instytucji publicznych z obywatelami

Priorytet ten zakłada, że dla zwiększenia partycypacji obywatelskiej w życiu publicznym niezbędne jest stworzenie warunków sprzyjających współdziałaniu obywateli i instytucji publicznych.

Priorytet obejmuje następujące kierunki działań:

2.1.1. Wzmocnienie i upowszechnienie mechanizmów dialogu obywatelskiego;

2.1.2. Wspieranie rozwoju partnerstwa i innych form współpracy służących przekazywaniu realizacji zadań publicznych obywatelom;

2.1.3. Zwiększenie wykorzystania zasobów lokalnych instytucji publicznych dla rozwijania aktywności obywatelskiej.

2.1.1. Wzmocnienie i upowszechnienie mechanizmów dialogu obywatelskiego

Główne planowane działania:

  • wdrożenie stałego mechanizmu monitorowania dostępu obywateli do informacji publicznej oraz jakości dostępnej informacji publicznej;
  • nowelizacja istniejących regulacji prawnych, w tym ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie wyników prowadzonego monitoringu;
  • wsparcie projektów zwiększających dostęp obywateli do informacji publicznej i upowszechniających różne formy kontroli społecznej działań administracji publicznej;
  • nowelizacja istniejących regulacji prawnych służąca wprowadzeniu obligatoryjnych konsultacji społecznych i innych form dialogu obywatelskiego w sprawach istotnych z punktu widzenia obywateli; rozwiązania te powinny stanowić spójny system dialogu obywatelskiego na poziome krajowym, rządowym i lokalnym;
  • nowelizacja istniejących regulacji prawnych w celu wprowadzenia instrumentów ułatwiających obywatelom udział w stanowieniu prawa oraz przygotowanie i upowszechnienie tych instrumentów; w szczególności dotyczy to wzmocnienia inicjatywy uchwałodawczej obywateli na poziomie lokalnym;
  • wsparcie edukacji w zakresie metod i narzędzi dialogu obywatelskiego oraz przygotowania facylitatorów debat publicznych;
  • wsparcie projektów popularyzujących kulturę dialogu i realizujących wysokiej jakości debaty publiczne;
  • zintegrowanie istniejących instytucji dialogu społecznego i obywatelskiego na poziomie rządowym.

 

Opis planowanych działań:

Urzeczywistnieniem udziału obywateli w życiu publicznym jest dialog obywatelski rozumiany jako trwałe zinstytucjonalizowane mechanizmy wpływania obywateli na decyzje podejmowane przez administrację publiczną wszystkich szczebli. Służą one m.in. do tworzenia i realizacji skutecznych, efektywnych i użytecznych z punktu widzenia obywatela polityk publicznych. Pojęcie dialogu obywatelskiego narodziło się w Unii Europejskiej i od kilku lat jest także obecne w Polsce. Jednak istniejące w naszym kraju mechanizmy dialogu obywatelskiego są jeszcze dość słabe i stosowane przez administrację publiczną w dość ograniczonym zakresie, dlatego trzeba je wzmacniać i upowszechniać.

Fundamentem dialogu obywatelskiego jest dostęp obywateli do informacji publicznej i ich udział w kontrolowaniu działań podejmowanych przez administrację. Dzięki temu obywatele zdobywają wiedzę niezbędną do tego, aby w świadomy i kompetentny sposób wpływać na decyzje podejmowane przez administrację publiczną i ich realizację. W Polsce zagadnienia te reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Dziewięć lat jej stosowania pokazało, że jest to dobra regulacja, ale wymaga pewnych korekt w celu zwiększenia skuteczności jej stosowania przez instytucje publiczne. Dlatego należy przygotować i uruchomić stały system monitorowania dostępu obywateli do informacji publicznej oraz jakości dostępnej informacji publicznej, który w proces monitorowania będzie także włączał przedstawicieli organizacji obywatelskich. W oparciu o wyniki monitoringu przeprowadzona zostanie nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej wraz z aktami wykonawczymi (np. rozporządzenie dotyczące BIP) w celu ułatwienia obywatelom dostępu do informacji publicznej i poprawy skuteczności wypełniania obowiązków w zakresie udostępniania informacji przez urzędy publiczne i inne podmioty do tego zobowiązane. Gospodarzem tego zakresu działań jest MSWiA.

Dostęp do informacji publicznej jest także niezbędny do sprawowania kontroli społecznej nad działaniami administracji publicznej. Prawo do kontrolowania przez obywateli działań państwa wynika wprost z Konstytucji RP (art. 63 oraz 62 i 61), a podstawowe instrumenty kontrolne wymienione w Konstytucji to petycje, skargi i wnioski. W przypadku administracji publicznej ich stosowanie regulowane jest przez kodeks postępowania administracyjnego. Jednak instrumenty te mają charakter odwoławczy, a nie prewencyjny, stąd niezbędne jest także tworzenie i upowszechnianie takich rozwiązań, które będą włączać obywateli w bieżący nadzór nad działaniami administracji. Służyć temu będzie zachęcanie jednostek administracji publicznej i organizacji obywatelskich do praktycznego wdrażania i rozwijania rozwiązań zwiększających dostęp obywateli do informacji publicznej oraz umożliwiających kontrolę społeczną działań administracji publicznej. Należy również promować i upowszechniać najskuteczniejsze rozwiązania. Do tych działań zostaną wykorzystane m.in. doświadczenia MPiPS we wspieraniu projektów tworzenia i wdrażania programów z zakresu nadzoru nad funkcjonowaniem administracji publicznej w ramach PO KL i PO FIO.

Komplementarne będą działania podejmowane przez MRR dotyczące tworzenia systemu zarządzania strategicznego państwem oraz działania zaplanowane w Strategii Sprawne Państwo, za której realizację odpowiada MSWiA.

Słabość dialogu obywatelskiego wynika także z uznaniowości stosowania mechanizmów dialogu ze strony administracji publicznej. Każda jednostka administracji powinna mieć swobodę stosowania różnych form dialogu, adekwatnie do charakteru i specyfiki jego przedmiotu, jednak w sprawach najistotniejszych dla obywateli podstawowe formy dialogu, a do takich zaliczyć należy np. konsultacje społeczne, powinny mieć charakter obligatoryjny. Dlatego niezbędne jest określenie katalogu kwestii, w których obligatoryjnie powinny być stosowane różne formy dialogu, określenie tych form i warunków ich stosowania oraz przeprowadzenie niezbędnych dla wprowadzenia tych form dialogu zmian legislacyjnych. Będą dotyczyć one wielu ustaw, przede wszystkim ustawy o Radzie Ministrów, ustawy o referendum krajowym, ustawy o referendum lokalnym, ustawy o lobbingu, ustaw samorządowych itp. Wprowadzane rozwiązania legislacyjne powinny stanowić spójny system prowadzenia dialogu obywatelskiego na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym.

W formach dialogu należy uwzględnić także nowoczesne technologie, np. wprowadzając e-konsultacje czy e-referenda. Wymagać to będzie nie tylko zmian legislacyjnych, ale także przygotowania i uruchomienia odpowiednich narzędzi informatycznych dostępnych dla obywateli. Do tych działań zostaną wykorzystane dotychczasowe doświadczenia MG prowadzone w ramach Programu Reforma Regulacji oraz projekty systemowe realizowane w ramach PO KL, a także działania podejmowane przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.

Aby mechanizmy dialogu obywatelskiego mogły być racjonalnie i skutecznie wykorzystywane przez obywateli i administrację publiczną, niezbędne jest przygotowanie obu stron. Dlatego należy wspierać edukację w zakresie metod i narzędzi dialogu obywatelskiego skierowaną zarówno do urzędników publicznych, jak i do przedstawicieli organizacji pozarządowych. Trzeba także szkolić profesjonalnych facylitatorów debat publicznych, którzy dbaliby o jakość prowadzonej dyskusji publicznej w administracji publicznej i organizacjach obywatelskich. Dzięki temu zwiększy się nie tylko skuteczność wykorzystywania narzędzi dialogu, ale także kultura dialogu i jego jakość. Wiedza i kultura dialogu obywatelskiego będzie także upowszechniana poprzez wsparcie samorządów terytorialnych, mediów i organizacji obywatelskich w realizacji działań popularyzujących kulturę dialogu i organizowaniu wysokiej jakości debat publicznych na tematy istotne dla państwa i społeczeństwa. Gospodarzem tego zakresu działań jest MPiPS.

Słabością dialogu obywatelskiego w Polsce jest także istniejący, wynikający z historycznych zaszłości, podział na dialog administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi (dialog obywatelski) i dialog z organizacjami pracodawców i związków zawodowych (dialog społeczny). Ten podział jest nieefektywny i nieskuteczny z punktu widzenia działań administracji publicznej, gdyż nie buduje wspólnoty celów i interesów wśród partnerów społecznych, a wręcz wprowadza dodatkowe podziały i zniechęca do współpracy. Dlatego trzeba doprowadzić do zintegrowania obecnie instytucjonalnie i formalnie rozdzielonego na poziomie rządowym dialogu społecznego i dialogu obywatelskiego, co instytucjonalnie wzmocni wpływ obywateli na decyzje podejmowane przez administrację rządową, a z punktu widzenia tejże administracji uporządkuje i zracjonalizuje prowadzony dialog. Integracja będzie dotyczyć administracji rządowej na szczeblu centralnym i wojewódzkim. Do przeprowadzenia tych działań warto skorzystać z doświadczeń uzyskanych w ramach Priorytetu V PO KL (Działania 5.4 i 5.5), a także doświadczeń MPiPS, Rady Działalności Pożytku Publicznego, Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych i Wojewódzkich Komisji Dialogu Społecznego. Gospodarzem tego zakresu działań jest MPiPS.

 

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z dnia 16 lipca 1997 roku z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 roku o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów (Dz.U. z 1996 roku nr 106, poz. 492 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 roku nr 65, poz. 437 z późn. zm.),
  • uchwała nr 49 Rady Ministrów z dnia 19 marca 2002 roku. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2002 roku nr 13, poz. 221 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1990 roku nr 16, poz. 95 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 roku nr 142, poz. 1592 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 roku nr 142, poz. 1590 z późn. zm.),
  • ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 roku nr 96, poz. 873 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 7 lipca 2005 roku o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz.U. z 2005 roku nr 169, poz. 1414 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 15 września 2000 roku o referendum lokalnym (Dz.U. z 2000 roku nr 88, poz. 985 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 14 marca 2003 roku o referendum ogólnokrajowym (Dz.U. z 2003 roku nr 57, poz. 507 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1960 roku nr 30, poz. 168 z późn. zm.).

 

2.1.2. Wspieranie rozwoju partnerstwa i innych form współpracy służących przekazywaniu realizacji zadań publicznych obywatelom

 

Główne planowane działania:

  • nowelizacja istniejących regulacji prawnych służąca wprowadzeniu do porządku prawnego formuły partnerstwa publiczno-społecznego i jej upowszechnienie w administracji publicznej i organizacjach obywatelskich;
  • wspieranie zadań publicznych realizowanych w partnerstwach publiczno-społecznych; promowanie dobrych praktyk w sferze powierzania zadań publicznych obywatelom i standardów współpracy między administracją publiczną a organizacjami obywatelskimi;
  • inicjowanie, wspieranie i promowanie innowacyjnych rozwiązań w zakresie powierzania realizacji zadań publicznych obywatelom;
  • wprowadzenie prawnego obowiązku tworzenia i realizacji programów współpracy[1] z organizacjami społecznymi w administracji rządowej;
  • wsparcie edukacji przedstawicieli administracji publicznej i organizacji społecznych w zakresie lepszego wykorzystania istniejących instrumentów zlecania zadań publicznych organizacjom obywatelskim; wypracowanie i upowszechnianie standardów realizowanych zadań publicznych oraz mechanizmów monitorowania świadczonych usług z udziałem obywateli; zmiany obowiązujących regulacji prawnych umożliwiające poszerzenie zakresu stosowania klauzul społecznych w zamówieniach publicznych.

Opis planowanych działań:

Dialog obywatelski polega przede wszystkim na udziale obywateli w podejmowaniu decyzji w sferze publicznej. Zaangażowanie obywateli powinno dotyczyć także wykonywania tych decyzji, a więc udziału w realizacji zadań publicznych. Formuła partnerstwa, oparta na współdziałaniu samorządów lokalnych i organizacji pozarządowych, jest jednym z wypracowanych i praktykowanych sposobów, zapewniających udział obywateli. Możliwości funkcjonowania i upowszechniania partnerstw ogranicza brak dobrych podstaw prawnych. Dlatego należy przygotować i wprowadzić do porządku prawnego instytucję partnerstwa publiczno-społecznego, która byłaby podstawą do rozwoju trwałej współpracy samorządów, jednostek administracji rządowej i organizacji obywatelskich. Taka formuła powinna zostać wprowadzona przez nowelizację ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Konieczne jest także upowszechnianie tej nowej formy współpracy wśród przedstawicieli administracji publicznej i organizacji obywatelskich. Kolejnym działaniem powinno być wspieranie realizacji zadań publicznych przez partnerstwa publiczno-społeczne w poszczególnych działach administracji publicznej oraz promowanie dobrych przykładów i standardów powierzania obywatelom realizacji zadań publicznych. Niezbędne jest wsparcie poszukiwania innowacyjnych form włączania obywateli w realizację zadań publicznych i upowszechnianie najskuteczniejszych rozwiązań.

Oprócz partnerstwa istotne znaczenie dla zwiększania partycypacji obywatelskiej mają także mechanizmy zlecania realizacji usług publicznych organizacjom pozarządowym. Dobre rozwiązania w tym zakresie wypracowały samorządy terytorialne w oparciu o ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Te doświadczenia i rozwiązania na poziomie administracji rządowej należy wykorzystać i upowszechnić na podstawie nowelizacji wspomnianej ustawy i wprowadzenia obligatoryjnych programów współpracy na poziomie rządowym. Niezbędne jest także monitorowanie skutków wprowadzenia tej zmiany i wspieranie poszczególnych jednostek administracji rządowej w zakresie metod tworzenia i realizacji programów współpracy.

Konieczne jest również wspieranie edukacji urzędników publicznych wszystkich szczebli oraz przedstawicieli organizacji obywatelskich, aby skuteczniej wykorzystywali oni formułę partnerstwa publiczno-społecznego i istniejące mechanizmy zlecania zadań publicznych, w tym np. powierzanie i wspieranie realizacji zadań publicznych, realizację programów współpracy, partnerstw publiczno-prywatnych, funduszy sołeckich, inicjatywy lokalnej, realizację konkursów dotacyjnych przez organizacje obywatelskie, sieciowanie partnerów publicznych. Do tych działań należy wykorzystać dotychczasowe doświadczenia MPiPS we współpracy z samorządami terytorialnymi na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego.

Z punktu widzenia państwa istotne jest, aby zadania publiczne, niezależnie od tego, czy świadczy je podmiot publiczny, prywatny czy organizacja pozarządowa, były wykonywane na odpowiednim poziomie. Aby zagwarantować wysoką jakość prac, należy wypracować standardy realizacji zadań publicznych i narzędzia ich monitorowania, które stosowane będą nie tylko przez administrację publiczną, ale też przez obywateli. Do tych działań zostaną wykorzystane rozwiązania, które powstaną w ramach Priorytetu V Dobre rządzenie” PO KL (Działania 5.4 „Rozwój potencjału trzeciego sektora”),. Standaryzacji zadań publicznych sprzyjać będą również działania zmierzające do podniesienia jakości zarządzania i współpracy w administracji publicznej, które znajdują się w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego i Strategii Sprawne Państwo.

Z kolei, aby zwiększyć możliwość wykorzystania zamówień publicznych dla realizacji zadań publicznych przez organizacje obywatelskie i inne podmioty, niezbędne jest poszerzenie zakresu tak zwanych klauzul społecznych w polskim prawie zamówień publicznych, które umożliwiają uwzględnianie aspektów społecznych przy zlecaniu zadań publicznych, np. zatrudnienie wolontariuszy czy osób zagrożonych społecznym wykluczeniem. Wymagać to będzie nowelizacji ustawy o prawie zamówień publicznych oraz upowszechnienia podręczników i zaleceń dotyczących praktycznego stosowania klauzul społecznych.

Gospodarzem tego obszaru jest MPiPS, niezbędna jest współpraca z MKiDN, Urzędem Zamówień Publicznych i MSZ (klauzule społeczne), a także w zakresie nowej formuły partnerstwa publiczno-społecznego z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu.

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 roku nr 96, poz. 873 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240),
  • ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1241),
  • ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku. Prawo zamówień publicznych – tekst ujednolicony (Dz.U. z 2007 roku nr 223, poz. 1655 i z 2008 roku nr 171, poz. 1058),
  • ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1990 roku nr 16, poz. 95 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 roku nr 142, poz. 1592 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 roku nr 142, poz. 1590 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 roku nr 65, poz. 437 z późn. zm.).

 

2.1.3. Zwiększenie wykorzystania zasobów lokalnych instytucji publicznych dla rozwijania aktywności obywatelskiej

 

Główne planowane działania:

  • promowanie dobrych praktyk w zakresie wspierania aktywności obywatelskiej przez lokalne instytucje publiczne i ich współpracy w tym zakresie;
  • wspieranie i promowanie innowacyjnych projektów animowania i prowadzenia współpracy między lokalnymi instytucjami publicznymi służącej rozwijaniu aktywności obywatelskiej;
  • wspieranie partnerskich projektów samorządów lokalnych i organizacji obywatelskich w zakresie wykorzystywania przestrzeni publicznych dla aktywności obywatelskiej;
  • wspieranie edukacji pracowników instytucji samorządowych odnośnie do współpracy z obywatelami;
  • zmiany istniejących przepisów w celu usunięcia ograniczeń w dostępie obywateli do przestrzeni publicznych.

 

Opis planowanych działań:

Dla rozwijania i wzmacniania aktywności obywatelskiej i zwiększania udziału obywateli w życiu publicznym niezbędne jest jak najlepsze wykorzystanie potencjału fizycznego (infrastruktura) i ludzkiego lokalnych instytucji publicznych, takich jak biblioteki, szkoły, domy kultury czy obiekty sportowe. Instytucje te są naturalną i najbliższą obywatelom przestrzenią, w której mogą oni realizować działania na rzecz dobra wspólnego.

Dlatego należy wspierać działania umożliwiające lepsze wykorzystanie potencjału tych instytucji dla rozwijania i prowadzenia aktywności obywatelskiej. W tym celu trzeba upowszechniać dobre przykłady wykorzystania lokalnych zasobów instytucji publicznych w rozwoju aktywności obywatelskiej i uczyć urzędników publicznych możliwości i sposobów współdziałania z obywatelami w ramach ich macierzystych instytucji, a także zachęcać instytucje publiczne do współpracy między sobą w tym zakresie.

 

Trzeba także szukać innowacyjnych rozwiązań w tej sferze i wspierać wdrażanie i upowszechnianie takich rozwiązań, które okażą się najskuteczniejsze.

Istotne jest, aby nie ograniczać się wyłącznie do lokalnych instytucji publicznych, ale również poszerzać dostęp obywateli do przestrzeni publicznych (ulice, parki, place itp.). Dlatego wsparcie zyskają projekty, które zwiększają dostęp obywateli do przestrzeni publicznych, realizowane wspólnie przez samorządy lokalne i organizacje obywatelskie, w szczególności te, które zarządzają infrastrukturą mieszkaniową, np. spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkańców.

Aby zwiększyć dostęp do przestrzeni publicznych, konieczna jest także nowelizacja istniejących regulacji prawnych, która wyeliminuje bariery ograniczające ten dostęp. Sfera, której dotyczą planowane działania, obejmuje wiele działów administracji rządowej, przy czym kluczowe wydają się następujące resorty: MRR, MSWiA, MKiDN, MSiT, MI, MOS i MPiPS oraz Komisja Wspólna Rządu i Samorządu.

 

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 roku nr 261, poz. 2603, z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 roku nr 96, poz. 873 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1990 roku nr 16, poz. 95 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 roku nr 142, poz. 1592 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 roku nr 142, poz. 1590 z późn. zm.),
  • ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 roku nr 96, poz. 873 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 roku nr 175, poz. 1362, nr 202, poz. 1551, nr 219, poz. 1706 i nr 221, poz. 1738),
  • ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 roku nr 123, poz. 776 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2001 roku nr 13, poz. 123 z późn. zm.1),
  • ustawa z dnia 21 listopada 1996 roku o muzeach (Dz.U. z 1997 roku nr 5, poz. 24, z późn. zm. 2),
  • ustawa z dnia 27 czerwca 1997 roku o bibliotekach (Dz.U. nr 85, poz. 539, z późn. zm. 3),
  • ustawa z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie (Dz.U. nr 127, poz. 857),
  • ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 roku nr 80, poz. 717 2010.09.25 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 1997 roku nr 115, poz. 741 2010.09.25 z późn. zm.).

 

Priorytet strategii 2.2. Rozwój i wzmocnienie zorganizowanych form aktywności obywatelskiej

Drugim priorytetem, służącym zwiększaniu aktywności i zaangażowania obywateli w życie publiczne, jest rozwijanie i wzmacnianie zorganizowanych form aktywności obywatelskiej, gdyż to one w praktyce są najbardziej skutecznym, efektywnym i użytecznym sposobem wpływania i udziału obywateli w działaniach publicznych.

Priorytet obejmuje następujące kierunki działań:

2.2.1. Ułatwianie działalności organizacjom obywatelskim;

2.2.2. Rozwijanie indywidualnej i korporacyjnej filantropii oraz wolontariatu.

 

2.2.1. Ułatwianie działalności organizacjom obywatelskim

Główne planowane działania:

  • poszerzenie regulacji prawnych o nowe formy i narzędzia prowadzenia zorganizowanej aktywności obywatelskiej;
  • zmiany istniejących regulacji prawnych umożliwiające zróżnicowanie i uproszczenie wymogów prawno-instytucjonalnych dotyczących prowadzenia działalności organizacji obywatelskich;
  • bieżący monitoring i ocena skutków stosowania prawa dla działalności organizacji obywatelskich, w tym także w zakresie zmian legislacyjnych wprowadzanych w ramach realizacji Strategii;
  • promowanie i wspieranie wolontariatu w różnych dziedzinach aktywności obywatelskiej, ze szczególnym uwzględnieniem promowania wolontariatu wśród osób 50+ i wolontariatu na terenach wiejskich;
  • wsparcie projektów rozwijających i podwyższających kompetencje w zakresie zarządzania zasobami przedstawicieli organizacji obywatelskich.

 

Opis planowanych działań:

W krajach Unii Europejskiej, zwłaszcza zachodnich, istnieje wiele prawnie określonych form, w jakich obywatele mogą się organizować i działać wspólnie. Formy te dostosowane są do możliwości, potrzeb obywateli, a także celów i zakresu wspólnych działań. W Polsce dla działań obywatelskich przewidziano dwie formy prawne: stowarzyszenie zarejestrowane i fundacja. Każde stowarzyszenie i każda fundacja poddane są jednakowym rygorom prawnym, np. obowiązkom założycielskim czy sprawozdawczym, niezależnie od tego w jakim celu są tworzone, jaka jest skala, zakres i formy działalności. Dlatego, aby ułatwić obywatelom wspólne zorganizowane działanie, należy razem z przedstawicielami organizacji obywatelskich wypracować i wdrożyć do systemu prawnego nowe uproszczone formy i narzędzia prowadzenia zorganizowanej działalności obywatelskiej oraz rozwiązania różnicujące warunki prowadzenia działalności, w tym także wymogi formalno-rachunkowe i podatkowe, w zależności od celów, skali i form tejże działalności, a także promować nowe możliwości działania i zachęcać obywateli do ich wykorzystywania.

Dla ułatwiania prowadzenia działalności przez organizacje obywatelskie niezbędne jest wdrożenie stałego mechanizmu monitorowania i oceny praktycznych skutków stosowania prawa, w tym także w zakresie zmian legislacyjnych, które będą wprowadzane w ramach realizacji niniejszej Strategii.

Trzeba też promować ideę wolontariatu, w różnych sferach aktywności obywatelskiej, jako najprostszej formy działania na rzecz dobra wspólnego. W szczególności należy promować wolontariat tam, gdzie jest mało wolontariuszy, a więc na wsiach, wśród osób 50+, w instytucjach publicznych oraz upowszechniać nowe formy wolontariatu, np. wolontariat pracowniczy i e-wolontariat.

Aby zwiększyć skuteczność i efektywność działania organizacji obywatelskich, niezbędne jest także stałe podnoszenie wiedzy i umiejętności przedstawicieli tych organizacji (zarządy, pracownicy) odnośnie do zarządzania organizacją, a w szczególności zarządzania zasobami ludzkimi i finansami. Dlatego planowane wsparcie dla takiej edukacji powinno objąć zwłaszcza organizacje działające w małych społecznościach wiejskich i wiejsko-miejskich, a także w regionach o słabo rozwiniętej sieci organizacji obywatelskich. Gospodarzem tej sfery jest MPiPS, zaś w kwestiach rachunkowości i podatków – MF.

 

Do realizacji tych działań wykorzystane zostaną m.in. doświadczenia we wspieraniu tego typu przedsięwzięć przez MPiPS w ramach PO KL i PO FIO.

 

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 roku nr 96, poz. 873 z późn. zm.),
  • ustawa z 6 kwietnia 1984 roku o fundacjach (Dz.U. z 1991 roku nr 46, poz. 203 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 roku nr 79, poz. 855 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 roku o spółdzielniach socjalnych (Dz.U. z 2006 roku nr 94, poz. 651 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 16 września 1982 roku. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 roku nr 188, poz. 1848 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości – tekst jednolity (Dz.U. z 2002 roku nr 76, poz. 694 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 roku nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007 roku nr 168, poz. 1186 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 31 stycznia 1989 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1989 roku nr 3, poz. 12 z późn. zm.).

 

2.2.2. Rozwijanie indywidualnej i korporacyjnej filantropii oraz wolontariatu

Główne planowane działania:

  • zmiany regulacji prawnych w celu zwiększenia skuteczności oddziaływania istniejących instrumentów zachęcających do wspierania aktywności obywatelskiej;
  • zmiany regulacji prawnych w celu wprowadzenia nowych instrumentów zachęcających do wspierania aktywności obywatelskiej;
  • wsparcie edukacji w zakresie wykorzystywania dotychczasowych i nowych mechanizmów finansowania aktywności obywatelskiej;
  • zmiany regulacji prawnych w celu wprowadzenia mechanizmu finansowania, tworzenia i dokapitalizowania kapitałów wieczystych organizacji obywatelskich oraz wsparcie wdrażania tego mechanizmu;
  • zmiany regulacji prawnych w celu uproszczenia zbiórek publicznych i podatku VAT od charytatywnych SMS-ów;
  • promowanie społecznej odpowiedzialności biznesu i upowszechnianie dobrych przykładów w tym zakresie.
  • opracowanie dokumentu stanowiącego projekt długofalowej polityki w zakresie rozwoju wolontariatu w Polsce.

 

Opis planowanych działań:

Tradycyjnie działalność obywatelska opiera się na indywidualnej i korporacyjnej filantropii. Prywatne źródła mogą być przeciwwagą dla środków publicznych i istotnym elementem zachowania niezależności działania obywateli. W Polsce od kilku lat zarysował się wyraźny trend rosnącego udziału środków publicznych w finansowaniu działań organizacji pozarządowych przy malejącym udziale środków prywatnych. Aby zachować „zdrową” równowagę i wzmacniać działalność sektora obywatelskiego, konieczne jest stymulowanie finansowania tego sektora ze źródeł prywatnych i/lub bardziej niezależnego wykorzystania środków publicznych. Dlatego niezbędne jest zwiększenie skuteczności istniejących instrumentów zachęcających osoby fizyczne i prawne do wspierania organizacji obywatelskich (np. darowizny czy 1% podatku), a także wprowadzenie nowych rozwiązań (np. odpis 1% od CIT czy pay-roll). W tym celu należy wspólnie z przedstawicielami organizacji obywatelskich określić konieczne zmiany i wprowadzić je, opierając się na zmianach w istniejących regulacjach prawnych, przede wszystkim ustawach podatkowych. Aby zwiększyć skuteczność istniejących i nowych instrumentów zachęcających do wspierania aktywności obywatelskiej, niezbędna jest także edukacja dotycząca ich stosowania skierowana do przedstawicieli organizacji obywatelskich.

Trzeba również wspierać budowę kapitałów wieczystych organizacji, które mogą stanowić istotne źródło finansowania ich działalności. W tym celu we współpracy z przedstawicielami organizacji obywatelskich należy wypracować mechanizm wsparcia, tworzenia i dokapitalizowania funduszy wieczystych oraz przeprowadzić niezbędne zmiany legislacyjne umożliwiające jego działanie i wesprzeć jego wdrażanie.

Konieczne jest również uproszczenie instrumentów finansowych, które są w dyspozycji samych organizacji, to znaczy zbiórek publicznych i podatku VAT od charytatywnych SMS-ów.

Wreszcie, należy promować społeczną odpowiedzialność przedsiębiorców i upowszechniać dobre praktyki w tym zakresie, w szczególności te, które dotyczą współpracy z organizacjami obywatelskimi.

Gospodarzami tego obszaru są MPiPS i MF oraz MSWiA (zbiórki publiczne) i MG (społeczna odpowiedzialność biznesu).

MPiPS jako Krajowy Organ Koordynujący obchody Europejskiego Roku Wolontariatu Propagującego Aktywność Obywatelską 2011 w Polsce prowadzi działania służące zwiększeniu znaczenia wolontariatu dla umacniania spójności społecznej. Jednym z istotnych działań jest opracowanie dokumentu stanowiącego projekt długofalowej polityki w zakresie rozwoju wolontariatu w Polsce, co doprowadzić ma do wzmocnienia systemowego podejścia do wolontariatu i jego rozwoju.

Do realizacji tych działań wykorzystane zostaną m.in. doświadczenia we wspieraniu tego typu przedsięwzięć przez MPiPS w ramach PO KL i PO FIO.

 

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 roku nr 96, poz. 873 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 roku nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 31 stycznia 1989 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1989 roku nr 3, poz. 12 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 roku nr 54, poz. 535 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 15 marca 1933 roku o zbiórkach publicznych (Dz.U. nr 22, poz. 162 z późn. zm.),
  • ustawa z 6 kwietnia 1984 roku o fundacjach (Dz.U. z 1991 roku nr 46, poz. 203 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 roku nr 79, poz. 855 z późn. zm.).

Priorytet strategii 2.3. Wzmocnienie integracji i solidarności społecznej

Wykluczenie społeczne, które często ma podłoże ekonomiczne, wpływa na zanik chęci i brak możliwości angażowania się w życie publiczne. Osoby znajdujące się na marginesie społeczności same pozbawiają się jednego z możliwych sposobów poprawy swojej sytuacji, a często także stają w opozycji do społeczeństwa i państwa, obwiniając je o sytuację, w której się znalazły. Dlatego w działaniach zmierzających do zwiększenia partycypacji obywateli w życiu publicznym szczególne miejsce należy poświęcić osobom wykluczonym społecznie. Realizacji tego priorytetu strategii mają służyć kierunki działań, koncentrujące się na wsparciu rozwijania nowych, skutecznych i trwałych instrumentów przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i zawodowemu.

Priorytet obejmuje następujące kierunki działań:

2.3.1. Wspieranie rozwoju przedsiębiorczości społecznej i innych form przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i zawodowemu

2.3.2. Wspieranie poradnictwa prawnego i obywatelskiego.

2.3.1.Wspieranie rozwoju przedsiębiorczości społecznej i innych form przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i zawodowemu

Główne planowane działania:

  • przygotowanie i wprowadzenie nowych rozwiązań legislacyjnych, w tym ustawy o przedsiębiorczości społecznej; przygotowanie i wspieranie wdrażania – skorelowanego ze strategiami rozwoju - długofalowego planu rozwoju przedsiębiorczości społecznej; przygotowanie i wdrożenie zwrotnych mechanizmów finansowania (pożyczek, kredytów i poręczeń) przedsiębiorczości społecznej oraz innych form aktywizacji zawodowej i społecznej;
  • włączenie samorządów wojewódzkich jako kluczowego podmiotu, w programowaniu i realizacji wsparcia i rozwoju przedsiębiorczości społecznej na terenie województw.
  • stworzenie oraz wprowadzenie systemowych rozwiązań umożliwiających funkcjonowanie na zasadach partnerstwa publiczno-społecznego, certyfikowanych instytucji, wspierających infrastrukturalnie przedsiębiorczość społeczną w zakresie usług, szkoleń i doradztwa;
  • przygotowanie i wdrożenie działań edukacyjnych dotyczących przedsiębiorczości społecznej, w tym edukacji dzieci i młodzieży poprzez praktyczną edukację przygotowania do przedsiębiorczości;
  • wypracowanie, przetestowanie i wdrożenie do polityk publicznych instrumentów oceny społecznej wartości dodanej przedsięwzięć ekonomicznych, w tym przedsiębiorstw społecznych; wsparcie projektów testujących i wprowadzających innowacyjne mechanizmy przeciwdziałania społecznemu i zawodowemu wykluczeniu.

 

Opis planowanych działań:

W tej dziedzinie kluczowym działaniem będzie wspieranie tworzenia i wdrażania nowych, skutecznych rozwiązań i instrumentów integracji społecznej i zawodowej osób wykluczonych społecznie, w szczególności rozwijającej się od kilku lat w Polsce przedsiębiorczości społecznej. Przedsiębiorczość społeczna nie jest zdefiniowana w polskim porządku prawnym, co w sposób istotny ogranicza możliwości jej rozwoju, w tym także wsparcia ze strony państwa. Dlatego w 2009 roku został powołany przez prezesa Rady Ministrów Zespół ds. wypracowania rozwiązań systemowych w sferze ekonomii społecznej, złożony z przedstawicieli rządu, samorządu, ekspertów i przedstawicieli organizacji obywatelskich oraz przedsiębiorstw społecznych. Zespół pracuje nad czterema zagadnieniami: długofalowym planem rozwoju przedsiębiorczości społecznej w Polsce, projektem ustawy regulującej tę sferę, planem edukacji w zakresie przedsiębiorczości społecznej oraz instrumentami finansowania dla przedsiębiorstw społecznych, w szczególności finansowania zwrotnego.

Należy więc wspierać wypracowane rozwiązania tych czterech zagadnień oraz ich wdrożenia, w tym także wprowadzenie niezbędnych ustaw i zmian w dotychczasowych regulacjach prawnych.

Wsparcie dla przedsiębiorczości społecznej wymaga również wypracowania i wdrożenia skutecznych instrumentów pomiaru społecznej wartości dodanej, generowanej przez przedsiębiorstwa społeczne, a także inne przedsięwzięcia gospodarcze, służące realizacji celów społecznych. Jest to niezbędne do racjonalnego i efektywnego dzielenia środków publicznych dla sfery przedsiębiorczości społecznej.

Wykorzystując doświadczenia w rozwijaniu przedsiębiorczości społecznej, konieczne jest stałe poszukiwanie innowacyjnych rozwiązań i mechanizmów przeciwdziałania społecznemu i zawodowemu wykluczeniu. Służyć temu będzie wsparcie dla projektów testujących takie nowe rozwiązania i upowszechnianie tych rozwiązań, które okażą się skuteczne, efektywne i użyteczne.

Gospodarzem tego obszaru jest MPiPS oraz działający przy nim Zespół ds. wypracowania rozwiązań systemowych w sferze ekonomii społecznej. Partnerami są zaś MF, MRR i MEN.

Do realizacji tych działań wykorzystane zostaną m.in. doświadczenia we wspieraniu tego typu przedsięwzięć przez MPiPS w ramach PO KL i PO FIO.

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 roku o spółdzielniach socjalnych (Dz.U. z 2006 roku nr 94, poz. 651 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 13 czerwca 2003 roku o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. z 2003 roku nr 122, poz. 1143 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 roku nr 99, poz. 1001 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 16 września 1982 roku. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 roku nr 188, poz. 1848 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 roku nr 157, poz. 1240),
  • ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 roku nr 175, poz. 1362, nr 202, poz. 1551, nr 219, poz. 1706 i nr 221, poz. 1738),
  • ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 roku nr 123, poz. 776 z późn. zm.).

2.3.2. Wspieranie poradnictwa prawnego i obywatelskiego

Główne planowane działania:

nowe rozwiązania legislacyjne umożliwiające wprowadzenie systemu wsparcia państwa dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego;

wsparcie tworzenia i wdrożenia systemu wsparcia dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego; przygotowanie i wdrożenie powszechnego mechanizmu standaryzacji jakości usług poradniczych.

Opis planowanych działań:

Jednym z istotnych czynników ograniczających aktywność publiczną osób znajdujących się na marginesie społeczeństwa jest brak wiedzy na temat przysługujących im praw, w tym także praw obywatelskich. Osoby te nie mają społecznych i finansowych możliwości skorzystania z porad dostępnych dla innych obywateli. Rozwijające się od kilku lat w Polsce bezpłatne poradnictwo prawne i obywatelskie pokazało, że tego typu wsparcie jest skuteczne, a zapotrzebowanie społeczne na porady jest ogromne. Poradnictwo to w dużej części opiera się na organizacjach obywatelskich i nie jest w sposób systemowy wspierane przez państwo. Pełni ważną rolę społeczną, pomagając obywatelom w wychodzeniu z trudnych sytuacji życiowych, a nierzadko wyręczając instytucje publiczne. Poradnictwo obywatelskie jest także formą edukacji obywatelskiej i włączania się obywateli do życia społecznego i publicznego.

Dlatego należy stworzyć i wprowadzić nowy akt prawny dotyczący kompleksowego systemu wsparcia ze strony państwa dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego. Następnie konieczne będzie wsparcie wdrażania tego systemu oraz przygotowanie i wdrożenie powszechnych standardów jakości usług poradniczych, tak aby państwo wspierało poradnictwo rzetelne, skuteczne i użyteczne dla obywateli. System powinien uwzględniać wsparcie usług poradniczych skierowanych do obywateli, którzy mają ograniczony dostęp do tego typu usług, w szczególności mieszkańców terenów wiejskich. Elementem tych działań powinna być również szeroka informacja skierowana do obywateli, a także instytucji publicznych, o ofercie poradnictwa prawnego i obywatelskiego.

Gospodarzami tego obszaru są MPiPS i MS. Do tych działań powinno się wykorzystać doświadczenia organizacji pozarządowych oraz uniwersyteckich klinik prawa, a także doświadczenia i dorobek obecnie realizowanych działań mających na celu wsparcie poradnictwa prowadzonego przez MS i MPiPS w ramach PO KL i PO FIO.

 

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych (Dz.U. z 2002 roku nr 123, poz. 1059 z późn. zm.),
  • Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku nr 98, poz. 1071 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, z 2004 roku nr 162, poz. 1692 i z 2005 roku nr 94, poz. 788 i nr 169, poz. 1417),
  • ustawa z dnia 26 maja 1982 roku. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2002 roku nr 123, poz. 1058 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 roku nr 175, poz. 1362, nr 202, poz. 1551, nr 219, poz. 1706 i nr 221, poz. 1738),
  • ustawa z dnia 17 grudnia 2004 roku o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U. z 2005 roku nr 10, poz. 67).

 

Syntetyczne ujęcie działań dla celu 2 Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne przedstawia tabela nr 2 w załączniku nr 2 Instrumenty wdrożeniowe i ich zastosowanie w SRKS.

 



[1] Programy współpracy są podstawą dla współpracy między samorządami terytorialnymi a organizacjami obywatelskimi; określają m.in. cele, zakres, zasady, formy współpracy, a także zasoby samorządu przeznaczone na realizację programu; programy współpracy definiuje ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wprowadzając obowiązek ich uchwalania przez organy uchwałodawcze samorządów terytorialnych.



Komentarze

Nie odnaleziono