logo
Konsultacje zostały zakończone.
Zapraszamy do zapoznania się z raportem

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego - tekst główny



Cel 1. Kształtowanie postaw sprzyjających kooperacji, kreatywności oraz komunikacji

Opis celów, priorytetów i kierunków działań

Cel strategiczny Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego:

Wzmocnienie udziału kapitału społecznego w rozwoju społeczno-gospodarczym Polski

Cele operacyjne:

Cel 1. Kształtowanie postaw sprzyjających kooperacji, kreatywności oraz komunikacji;

Cel 2. Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne;

Cel 3. Usprawnienie procesów komunikacji społecznej oraz wymiany wiedzy;

Cel 4. Rozwój i efektywne wykorzystanie potencjału kulturowego i kreatywnego.

 

Powyższe cele operacyjne są ze sobą powiązane i przenikają się. Realizacja poszczególnych celów operacyjnych i kierunków działań w odniesieniu do jednego celu operacyjnego wpływa na osiąganie pozostałych celów operacyjnych i celu strategicznego.

 

Cel 1. Kształtowanie postaw sprzyjających kooperacji, kreatywności oraz komunikacji

Przez postawy sprzyjające kooperacji, kreatywności oraz komunikacji rozumie się tutaj postawy budujące kapitał społeczny, rozwijane dzięki odpowiedniej edukacji: obywatelskiej, medialnej, kulturalnej, przyrodniczej[1] (rozumianej jako rozwijanie świadomości środowiska), a także sportowej.

Jednym z istotnych kierunków działania, z punktu widzenia rozwoju kapitału społecznego, jest wspieranie uczenia się przez całe życie. Temu tematowi poświęcony został osobny dokument planistyczny Perspektywa uczenia się przez całe życie, którego realizacja będzie koordynowana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN).

Cel operacyjny 1. Kształtowanie postaw sprzyjających kooperatywności, kreatywności oraz komunikacji realizowany będzie przez następujące priorytety:

Priorytet strategii 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju nowoczesnych metod nauczania;

Priorytet strategii 1.2. Wspieranie edukacji innej niż formalna[2] ukierunkowanej na kooperację, kreatywność i komunikację społeczną.

Priorytet strategii 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju nowoczesnych metod nauczania

Priorytet będzie realizowany z jednej strony poprzez zmiany systemowe w szkolnictwie, tzn. w programach i metodach nauczania oraz funkcjonowaniu placówek oświatowych, a z drugiej poprzez zmiany w systemie kształcenia nauczycieli.

Priorytet obejmuje następujące kierunki działań:

1.1.1. Upowszechnianie w systemie edukacji metod nauczania promujących budowanie postaw kooperacji, kreatywności i komunikacji;

1.1.2. Kształcenie nauczycieli w zakresie rozwijania kompetencji społecznych wśród uczniów i studentów

1.1.3. Wzmocnienie edukacji obywatelskiej, medialnej i kulturalnej w procesach kształcenia.

1.1.1 Upowszechnianie w systemie edukacji metod nauczania promujących budowanie postaw kreatywnych, kooperacji i komunikacji.

Główne planowane działania:

  • wspieranie wdrażania podstawy programowej[3] wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół[4] mającej na celu odejście od modelu kształcenia promującego zapamiętywanie i aplikację schematów na rzecz modelu promującego samodzielne zdobywanie informacji, krytyczne ich przetwarzanie, identyfikowanie problemów i szukanie indywidualnych strategii ich rozwiązywania;
  • prowadzenie ewaluacji wdrażanej podstawy programowej pod kątem jakości i efektywności w zakresie kształcenia postaw i kompetencji społecznych[5] oraz dokonywanie w niej niezbędnych zmian;
  • odchodzenie od dominującej roli zajęć prowadzonych w systemie klasowo-lekcyjnym (w szkole) i wykładowym (na uczelni) na rzecz zajęć w małych grupach, oraz rozwijanie i upowszechnianie metod nauczania kształtujących aktywność, innowacyjność i kreatywność wśród uczniów i studentów oraz promowanie działań zespołowych;
  • wspieranie metod nauczania rozwijających kompetencje medialne umożliwiające korzystanie z zasobów cyfrowych;
  • wspieranie działań pozwalających na większą wolność programowa uczelni i budowanie systemu opartego na efektach kształcenia a nie obecnie obowiązujących centralnych standardach kształcenia;
  • promowanie, informowanie oraz zachęcanie szkół i uczelni do uczestniczenia w różnego rodzaju projektach i przedsięwzięciach edukacyjnych z zakresu edukacji obywatelskiej, medialnej, kulturalnej i artystycznej realizowanych przez instytucje i podmioty prowadzące działalność edukacyjną oraz organizacje pozarządowe;
  • propagowanie uczestnictwa uczniów, studentów i nauczycieli w projektach krajowych i międzynarodowych sprzyjających kształtowaniu postaw i kompetencji społecznych;
  • doskonalenie rozwiązań prawnych i organizacyjnych sprzyjających podnoszeniu jakości procesu edukacji, w tym edukacji sprzyjającej kształtowaniu kompetencji społecznych;
  • podniesienie rangi samorządu uczniowskiego w ocenie pracy szkoły oraz rangi samorządu studenckiego w ocenie pracy uczelni.

 

Opis planowanych działań:

Współcześnie zarówno życie społeczne, jak i gospodarka stawiają jednostkom i grupom wiele wyzwań, z których większość związana jest z postawami i kompetencjami kreatywnymi i społecznymi. Należy więc dostosować system oświaty do wymogów współczesności, modyfikując działania instytucji edukacyjnych w taki sposób, aby bardziej sprzyjały rozwijaniu tych postaw i kompetencji m.in. dzięki odpowiedniej edukacji: obywatelskiej, medialnej, kulturalnej, przyrodniczej oraz sportowej, a także kształtowały kulturę pracy szkoły jako godnej zaufania instytucji uczącej, zakorzenionej w społeczności lokalnej, a także rozwijającej postawy i kompetencje społeczne uczniów i nauczycieli.

Należy konsekwentnie wdrożyć i kontynuować reformę programową kształcenia ogólnego, mając na celu definitywne odejście od modelu kształcenia wymagającego zapamiętywania bez zrozumienia, posługiwania się schematami; na rzecz modelu promującego samodzielne zdobywanie informacji, krytyczne ich przetwarzanie, identyfikowanie problemów i szukanie indywidualnych sposobów ich rozwiązywania. Implementacja nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego na wszystkich etapach edukacyjnych powinna zostać przeprowadzona do roku 2016.

Zmiany wymaga podejście do kształcenia w uczelniach. Na poziomie szkolnictwa wyższego należy wprowadzić takie zmiany programowe i organizacyjne, które wymuszą odejście od nauczania ściśle dziedzinowego/zawodowego w stylu faktograficznym na rzecz modelu, który łączy kształcenie dziedzinowe (analityczno-krytyczne) i zawodowe (praktyczne) z doskonaleniem szerokiego spektrum kompetencji kluczowych[6]. W przeciwnym razie, uczniów, którzy przeszli pełen cykl kształcenia w zreformowanej szkole, czeka jeszcze dobitniej niż dziś odczuwane rozczarowanie stylem kształcenia na uczelniach, a kompetencje, które nabyli, mogą ulec uwstecznieniu.[7]

Postawy i kompetencje – obywatelskie i kooperatywne, kulturalne i kreatywne, medialne i informacyjne – można kształtować podczas różnych zajęć. Postawy obywatelskie kształtuje się np. podczas edukacji sportowej, a kompetencje medialne w trakcie planowania i realizacji projektów zespołowych, zwłaszcza jeśli technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK) będą stale wykorzystywane w szkole, także do kontaktów z nauczycielami via e-mail, a nie jedynie podczas zajęć w tzw. „pracowni komputerowej".

Potrzebne zmiany w systemie edukacyjnym nie nastąpią jedynie w wyniku zmian podstawy programowej. Niezwykle ważne są zmiany w funkcjonowaniu szkół i stosowanie takich metod nauczania, które rozwijają kształtowanie, aktywność, innowacyjność i kreatywność w uczeniu się. Trzeba wprowadzić przejrzyste zasady pracy placówek oświatowych, w tym formułowania wymagań, przestrzegania praw, oceniania, nagradzania i karania. Eliminowanie schematyczności w uczeniu, poprzez m.in. różnicowanie źródeł wiedzy, promowanie zespołowości, rozwiązywanie problemów, w tym problemów o charakterze społecznym, wymaga systemowych zmian w placówkach oświatowych. W nauczaniu i pracy wychowawczej należy wykorzystywać codzienne doświadczenia uczniów, rzeczywiste wydarzenia życia publicznego, problemy środowiska lokalnego, a także włączać uczniów w rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów lokalnych przez realizację pozaszkolnych projektów społecznych.

Ważnym działaniem będzie również wspieranie samorządności uczniowskiej jako realizacji prawa uczniów do współorganizowania pracy szkoły oraz własnej aktywności, a także działania na rzecz wzmocnienia samorządu studenckiego.

Rozwijanie postaw i kompetencji społecznych odbywa się w procesie uczenia się przez całe życie. Szczególne znaczenie ma najwcześniejszy okres uczestnictwa w zorganizowanych formach uczenia się i funkcjonowania w grupach rówieśników. Dlatego szczególnie istotne jest osiąganie, zawartych w podstawie programowej edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, efektów uczenia się w zakresie kształtowania kompetencji społecznych medialnych i kulturalnych dzieci.

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz.U. 04.256.2572),
  • rozporządzenie ministra edukacji narodowej dnia 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. 09.4.17),
  • rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 12 lutego 2002 roku w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. 02.15.142 z późn. zm.).

 

1.1.2. Kształcenie nauczycieli w zakresie rozwijania kompetencji społecznych wśród uczniów i studentów

Główne planowane działania:

  • wprowadzenie do programu kształcenia nauczycieli zagadnień dotyczących kształtowania postaw i kompletacji społecznych wśród uczniów i studentów;
  • promowanie dobrych praktyk w zakresie współpracy między nauczycielami i między szkołami;
  • wspieranie doskonalenia nauczycieli, bibliotekarzy i animatorów kultury w zakresie efektywnej realizacji zajęć wynikających z podstawy programowej;
  • stworzenie i wdrożenie systemu wsparcia dla nabywania uprawnień przez artystów, sportowców, informatyków, osób mających kompetencje obywatelskie, kulturalne i medialne (dual-career) do nauczania w szkole (np. muzyki, plastyki, wf., edukacji obywatelskiej);
  • promowanie nowoczesnych metod nauczania wśród pracowników oświatowy i administracji publicznej:
  • wprowadzenie do polskiego systemu szkolnictwa wyższego Krajowych Ram Kwalifikacji.

Opis planowanych działań:

Aby prawidłowo wdrażać nową podstawę programową w zakresie rozwijania postaw i kompetencji społecznych uczniów, umiejętności krytycznego odbioru przekazu medialnego, aktywności i innowacyjności należy przygotować i wprowadzić zmiany w kształceniu nauczycieli, a także zmienić dotychczasowy model nauczania.

Trzeba również wspierać działania na rzecz wymiany wiedzy i doświadczeń z zakresu współpracy nauczycieli i szkół, dzielenia się wiedzą i doświadczeniem oraz prowadzenia zajęć otwartych, w szczególności dla nauczycieli stażystów i nauczycieli kontraktowych w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego.

Filarem kształcenia umiejętności współpracy i komunikacji w szkole jest nauczyciel, dlatego bardzo ważne jest wzmocnienie systemu kształcenia nauczycieli. Konieczne jest przeprowadzenie takich zmian w systemie kształcenia nauczycieli, które umożliwią przygotowanie pedagogów do odpowiedniego rozwijania kompetencji społecznych uczniów w systemie szkolnym, także jak również umożliwienie specjalistom (artystom, sportowcom) nabywanie kompetencji i uprawnień nauczycielskich.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oświatowego szkoły zobowiązane są do opracowywania programu nauczania, programu wychowawczego oraz programu profilaktyki określających cele i sposoby ich realizacji. Programy te w połączeniu z planem nadzoru tworzą plan pracy szkoły. Dlatego przygotowując dokumenty określające ramy pracy nauczycieli i rady pedagogicznej, należy uwzględniać zajęcia służące podnoszeniu kompetencji w zakresie budowania kapitału społecznego.

Sposób organizacji i zakres kształcenia nauczycieli w szkołach wyższych określa rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 7 września 2004 roku w sprawie standardów kształcenia nauczycieli. Obowiązujące przepisy przewidują możliwość uzyskania przygotowania pedagogicznego przez osoby, które nie ukończyły specjalizacji nauczycielskiej, na podyplomowych studiach pedagogicznych bądź odpowiednich kursach kwalifikacyjnych, jednakże przekwalifikowanie do zawodu nauczyciela wymaga wsparcia i promocji oraz wypracowania mechanizmów współpracy tych osób ze szkołami (pensum).

Wprowadzenie do polskiego systemu edukacji Krajowych Ram Kwalifikacji (KRK) jest nie tylko realizacją zobowiązań europejskich, ale przede wszystkim ma na celu podniesienie jakości systemu kształcenia. Krajowe Ramy Kwalifikacji to opis wzajemnych relacji między kwalifikacjami, integrujący różne krajowe podsystemy kwalifikacji. Służy przede wszystkim zwiększaniu przejrzystości, dostępności i jakości zdobywanych kwalifikacji. KRK są tworzone m.in. dla potrzeb rynku pracy i społeczeństwa obywatelskiego.

Wprowadzenie Krajowych Ram Kwalifikacji do polskiego systemu szkolnictwa wyższego jest narzędziem, które przesunie akcenty w systemie kształcenia - z procesu kształcenia na efekty procesu kształcenia. Opis efektów kształcenia dla poszczególnych kierunków studiów będzie odnosił się do trzech elementów: wiedzy, umiejętności, kompetencji personalnych i społecznych. Program studiów będzie przygotowany w taki sposób, aby student rozwinął się w tych trzech dziedzinach. Tym samym po raz pierwszy w szkolnictwie wyższym pojawi się element kształcenia kompetencji personalnych i społecznych. Jest to istotne, ponieważ kompetencje personalne i społeczne przekładają się na jakość życia codziennego każdego człowieka, zarówno w sferze prywatnej, jak i publicznej. Nabywanie kompetencji społecznych i personalnych buduje tym samym kapitał społeczny, ponieważ dzięki osobom je posiadającym będą one rozpowszechniane w społeczeństwie. Ważne jest, aby osoby uczestniczące w procesie edukacji na poziomie wyższym nabywały takich kompetencji jak: komunikatywność, kreatywność, mobilność, współpraca z innymi, odpowiedzialność za wspólnotę lokalną, odpowiedzialność za podejmowane decyzje w sferze publicznej. Uczestnicy procesu kształcenia stają się bowiem często liderami i inicjatorami działań w swoim środowisku prywatnym, zawodowym i społecznym.

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 7 września 2004 roku w sprawie standardów kształcenia nauczycieli.
  • rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 7 października 2009 roku w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. nr 168, poz. 1324)

1.1.3. Wzmocnienie edukacji obywatelskiej, medialnej i kulturalnej w procesach kształcenia

Główne planowane działania:

  • wspieranie wdrażania podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół w odniesieniu do edukacji obywatelskiej, medialnej i kulturalnej;
  • opracowywanie i wdrażanie aktualizacji treści dotyczących edukacji obywatelskiej, medialnej i kulturalnej po pełnym wdrożeniu i ewaluacji nowej podstawy programowej w poszczególnych typach szkół oraz identyfikacji obszarów wymagających zmian[8];
  • wspieranie kształtowania kompetencji społecznych podczas różnych zajęć, w tym w trakcie planowania i realizacji projektów zespołowych;
  • promowanie dobrych praktyk dotyczących sposobu wprowadzania zajęć służących budowaniu kompetencji społecznych w programach nauczania i planie pracy szkoły oraz ich realizacji;
  • promowanie współpracy szkół z organizacjami obywatelskimi, mediami, instytucjami kultury w zakresie prowadzenia edukacji obywatelskiej, medialnej i kulturalnej (np. przez konkursy i publikacje);
  • stworzenie bazy zasobów audiowizualnych wytworzonych przez nadawców publicznych i inne podmioty publiczne, z możliwością ich wtórnego wykorzystywania i przetwarzania, jako materiału edukacyjnego dla systemu kształcenia w szkołach wszystkich typów,
  • wspieranie projektów edukacyjnych przygotowujących do odbioru sztuki i mediów

 

Opis planowanych działań:

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego kładzie duży nacisk na edukację obywatelską medialną, kulturalną i artystyczną, jako sprzyjające kształceniu kluczowych kompetencji. Ze względu na stojące przed Polską wyzwania edukacyjne odnośnie technologii informacyjno-komunikacyjnych, równie ważna jest dbałość o jakość kształcenia w zakresie nowych technologii i komunikowania.

Jednocześnie ze zmianami programowymi i organizacyjnymi podejście do kształcenia w szkołach i uczelniach powinno stać się bardziej otwarte na dobre przykłady uczenia się innego niż formalne. Uczenie się tego typu szybciej dostosowuje się do zmian w społeczeństwie i w gospodarce – nie wymaga długotrwałych procedur tworzenia i zatwierdzania programów kształcenia, ich wdrażania, doskonalenia nauczycieli, rozwoju nadzoru nad ich realizacją i, w końcu, rozwoju systemu oceny efektów kształcenia, w tym oceny zewnętrznej. Tymczasem, w tradycyjnej szkole, także w szkole wyższej, postępuje się odwrotnie – uczniowie i studenci funkcjonują w bezpiecznym i przewidywalnym otoczeniu, najczęściej słuchają i powtarzają treści kształcenia za nauczycielem lub podręcznikiem, najczęściej też na zajęciach „patrzą sobie na plecy” i mało mają okazji do prawdziwej pracy zespołowej. W systemie edukacji należy relatywnie zmniejszyć wagę zajęć prowadzonych w systemie klasowo-lekcyjnym (w szkole) i wykładowym (na uczelni) na rzecz zajęć w małych grupach, a także, szczególnie w szkole wyższej, zdecydowanie podnieść udział, znaczenie i rygoryzm oceny pracy własnej studenta (praca w bibliotece, częste i rzetelnie oceniane indywidualne zadania analityczne, a na ich podstawie prace pisemne lub prezentacje ustne; projekty zespołowe nastawione na twórcze i samodzielne zdefiniowanie i zrealizowanie zadań, również zawodowych/praktycznych). Kształcenie i szkolenie promujące kreatywność i innowacyjność powinno łączyć indywidualne podejście do uczniów, studentów i słuchaczy kursów dla dorosłych z rozwijaniem zdolności do pracy zespołowej.[9]

Wszechobecność mediów wymaga przygotowania młodych ludzi do krytycznego odbioru przekazywanych treści. Edukacja medialna, rozumiana jako przygotowanie do autonomicznego i krytycznego odbioru wszelkich przekazów medialnych, w tym przekazów reklamowych, powinna być prowadzona na wszystkich etapach edukacji szkolnej, gdyż jest niezbędna do pełnego rozwoju obywateli.

Równie ważnym jest wspieranie projektów skierowanych zarówno do nauczycieli, jak i uczniów, których celem jest przygotowanie do odbioru sztuki oraz wykorzystania sztuki (np. filmu, muzyki) w nauczaniu szkolnym. Projekty edukacyjne powinny przygotowywać do obcowania ze sztuką, uczyć jej krytycznego odbioru sztuki, rozwijać aktywność twórczą młodych ludzi, pomaga odkryć własne pasje i talenty.

Posługiwanie się technologiami cyfrowymi jest jedną z ośmiu kluczowych kompetencji ważnych dla wzmacniania społeczeństwa opartego na wiedzy. Podstawową barierą w upowszechnianiu technologii informacyjno-komunikacyjnych i zmniejszaniu wykluczenia cyfrowego jest nie tyle brak dostępu do komputerów i Internetu, ile brak wiedzy, motywacji i umiejętności wykorzystywania tych technologii. Rozbudowanie kompetencji medialnych uwzględniających m.in. wyszukiwanie i przetwarzanie informacji oraz samodzielne tworzenie treści, umożliwi zlikwidowanie przepaści cyfrowej i posłuży lepszemu wykorzystaniu szans, jakie dają nowoczesne technologie.

Edukacja medialna nie jest odrębnym przedmiotem, zgodnie z zapisem preambuły do podstawy programowej, wprowadzonej rozporządzeniem ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 roku. „każdy nauczyciel powinien poświęcić dużo uwagi edukacji medialnej”. Burzliwy rozwój mediów elektronicznych wymaga uwzględnienia w podstawie programowej szczegółowych wymogów dotyczących kompetencji medialnych, takich jak np. analiza i interpretacja utworu audiowizualnego, krytyczna analiza przekazu reklamowego, wykorzystywanie Internetu jako narzędzia komunikacji itp. Problematyka edukacji medialnej, a także zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa korzystania z Internetu powinny znaleźć się również w podstawie programowej wychowania przedszkolnego. Niezbędne jest także przygotowanie kadr do skutecznego prowadzenia edukacji obywatelskiej, medialnej i kulturalnej.

Ponadto, ze względu na stojące przed Polską wyzwania w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych system edukacji musi uwzględniać takie formy kształcenia, które rozwijają kompetencje w zakresie nowych technologii i komunikowania.

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz.U. 04.256.2572),
  • rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. 09.4.17).

 

Priorytet strategii 1.2. Wspieranie edukacji innej niż formalna ukierunkowanej na kooperację, kreatywność i komunikację

W warunkach intensywnego rozwoju społeczno-gospodarczego tradycyjny model kariery edukacyjnej i zawodowej, polegający na intensywnym kształceniu (formalnej nauce) w latach młodości, w tym na zdobywaniu kwalifikacji zawodowych oraz na jak najdłuższym utrzymaniu zatrudnienia w wyuczonym zawodzie, wyczerpuje się. Kształcenie, w ramach swojej głównej misji, powinno przygotowywać do zmian w gospodarce i na rynku pracy przez położenie dużego nacisku na uniwersalne umiejętności, tzw. kompetencje kluczowe, potrzebne zwłaszcza w przypadku zmiany ścieżki edukacyjnej lub zawodowej. Ważne jest tu przygotowanie nie tylko teoretyczne, ale także praktyczne. Z kolei, szkolenia mogą lepiej wspierać karierę edukacyjną i zawodową osób, tworząc powiązane serie szkoleń odbywanych przez cały okres trwania kariery.

Coraz większe znaczenie odgrywa polityka prowadzona na rzecz uczenia się innego niż formalne. Kompetencje i kwalifikacje ważne dla rozwoju gospodarki i społeczeństwa muszą być stale odnawiane tak, aby mogły sprostać wyzwaniom zmieniających się technologii, globalizacji procesów gospodarczych i warunków społecznych. Tym samym uczenie się inne niż formalne w różnych miejscach i przez całe życie dla uzyskania wyższych kompetencji i kwalifikacji staje się kluczem do wzrostu gospodarczego i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Dlatego podejmowane działania polegają na wspieraniu szeroko rozumianej edukacji społecznej, efektywnie wykorzystującej dostępne publicznie przestrzenie oraz potencjał tkwiący w ludziach i instytucjach. Społeczne formy oświaty są alternatywą dla szkolnictwa formalnego w kształtowaniu postaw i kompetencji społecznych, ponadto skutecznie przeciwdziałają różnego rodzaju wykluczeniom.

Priorytet obejmuje następujące kierunki działań:

1.2.1. Rozwój kompetencji obywatelskich w uczeniu się innym niż formalne;

1.2.2. Rozwój kompetencji medialnych w uczeniu się innym niż formalne, szczególnie wśród osób w wieku 50+;

1.2.3. Rozwój kompetencji kulturowych w uczeniu się innym niż formalne oraz upowszechnienie różnych form uczestnictwa w kulturze;

1.2.4. Rozwijanie kompetencji społecznych liderów i animatorów .

 

1.2.1. Rozwój kompetencji obywatelskich w uczeniu się innym niż formalne

Główne planowane działania:

  • wypracowanie i wdrożenie spójnej propozycji zmian prawno-instytucjonalnych dla rozwoju kompetencji obywatelskich w uczeniu się innym niż formalne;
  • wypracowanie programów oraz systemów finansowania edukacji obywatelskiej w radiofonii i telewizji komercyjnej i publicznej (dla realizacji obowiązków wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji);
  • opracowanie i upowszechnienie standardów zdobywania kompetencji obywatelskich w uczeniu się innym niż formalne;
  • wzmacnianie kompetencji kadr w zakresie edukacji obywatelskiej;
  • wsparcie działań w zakresie edukacji obywatelskiej skierowanych do różnych grup wiekowych realizowanych przez organizacje społeczne, media, instytucje publiczne, zgodnych z opracowanymi standardami edukacji obywatelskiej;
  • promowanie zdobywania kompetencji obywatelskich oraz upowszechnianie dobrych praktyk w zakresie realizacji projektów edukacji obywatelskiej.

 

Opis planowanych działań:

Edukacja obywatelska realizowana w środowisku innym niż formalne nie jest w żaden sposób regulowana prawnie. Dotychczas nie ma także instytucji, która kompleksowo zajmowałaby się podnoszeniem poziomu wiedzy obywatelskiej, a inna niż formalna edukacja obywatelska jest niewystarczająca w stosunku do potrzeb. Obecne działania w tym zakresie realizowane są przede wszystkim przez organizacje obywatelskie, których finansowe, instytucjonalne i ludzkie możliwości są ograniczone. To powoduje, że prowadzona edukacja nie ma ciągłego charakteru, nie uwzględnia podstawowych treści, istotnych z punktu widzenia życia publicznego co niekiedy przekłada się niekorzystnie na jej jakość. Dlatego niezbędne jest wypracowanie i wdrożenie trwałych prawno-instytucjonalnych rozwiązań, które stymulowałyby inną niż formalna edukację obywatelską oraz monitorowały jakość informacji przekazywanej obywatelom. Nie chodzi o to, aby państwo przejęło realizację działań w tej sferze, ale żeby stworzyło warunki do rozwoju trwałej i wysokiej jakości edukacji obywatelskiej w nauczaniu innym niż formalne.

Przygotowanie spójnego pakietu zmian prawno-instytucjonalnych, które tworzyłyby warunki przyjazne do rozwoju nieformalnej edukacji obywatelskiej będzie prowadzone z udziałem resortów, przedstawicieli RPO, przedstawicieli samorządów terytorialnych, organizacji obywatelskich i środowisk naukowych. Wypracowane rozwiązania prawne i instytucjonalne zostaną włączone do działań administracji publicznej i podmiotów zaangażowanych w realizację działań z zakresu edukacji obywatelskiej (np. Uniwersytety Trzeciego Wieku). Aby zapewnić wysoką jakość prowadzonej edukacji obywatelskiej, należy opracować i wdrożyć standardy prowadzenia działań w tej sferze. Konieczne jest także wzmacnianie kompetencji osób, które prowadzą edukację obywatelską w systemie innym niż formalny. W celu stymulowania rozwoju edukacji obywatelskiej trzeba wspierać projekty realizowane bezpośrednio przez organizacje społeczne, media oraz instytucje publiczne, skierowane do różnych grup wiekowych i realizowane zgodnie z wypracowanymi standardami. Najbardziej wartościowe i użyteczne projekty będą upowszechniane jako przykłady dobrych praktyk. Do realizacji tych działań wykorzystane zostaną doświadczenia we wspieraniu tego typu przedsięwzięć przez MPiPS w ramach PO FIO.

 

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • Konstytucja RP (Dz.U. z dnia 16 lipca 1997 roku z późn. zm.),
  • ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 roku nr 96, poz. 873 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 roku nr 65, poz. 437 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 roku o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów (Dz.U. z 1996 roku nr 106, poz. 492 z późn. zm.).

 

1.2.2. Rozwój kompetencji medialnych w uczeniu się innym niż formalne, szczególnie wśród osób w wieku 50+

 

Główne planowane działania:

  • wypracowanie i wdrożenie spójnych rozwiązań prawno-organizacyjnych w zakresie rozwoju kompetencji medialnych w uczeniu się innym niż formalne i ich wdrożenie;
  • wspieranie realizacji działań wynikających z Europejskiej Agendy Cyfrowej dotyczących zwiększania dostępności do nowych technologii służących budowaniu zaufania do środowiska cyfrowego;
  • wsparcie edukacji medialnej o charakterze międzypokoleniowym, adresowanej do przedstawicieli różnych grup wiekowych, środowisk, osób niepełnosprawnych i innych osób wykluczonych cyfrowo;
  • zwiększenie dostępu do nowych technologii i edukacji medialnej na poziomie lokalnym przez zmianę tradycyjnej roli bibliotek, domów kultury;
  • wsparcie projektów edukacji medialnej realizowanych przez media publiczne i koncesjonowane;
  • wzmacnianie kompetencji kadr w zakresie edukacji medialnej.

 

Opis planowanych działań:

Polityka dotycząca edukacji medialnej i informacyjnej opiera się na przekonaniu, że dla zwiększenia kompetencji informatycznych niezbędne jest podjęcie działań edukacyjnych i szkoleniowych mających na celu zwiększenie wśród obywateli świadomości korzyści oraz zagrożeń, jakie niosą ze sobą współczesne media audiowizualne. Ponieważ korzystanie z zasobów mediów cyfrowych wymaga od użytkowników wysokich kompetencji, rozwojowi nowych technologii powinien towarzyszyć rozwój edukacji medialnej i działań na rzecz cyfrowej inkluzji seniorów. Edukacja medialna to fundamentalne narzędzie uświadamiające obywatelom, w jaki sposób media kształtują przekazy oraz filtrują spostrzeżenia i przekonania. Medialna alfabetyzacja wszystkich obywateli, nie tylko młodzieży uczącej się, stanowi obowiązek państwa. Trzeba redukować skutki tzw. wykluczenia cyfrowego, które umieszcza grupy społeczne na marginesie społeczeństwa informacyjnego. Wykluczenie to obejmuje zarówno brak fizycznego dostępu do technologii, jak i brak umiejętności i zasobów potrzebnych do ich użycia. Żyjemy w starzejącym się społeczeństwie. W Polsce systematycznie rośnie procent ludzi w wieku poprodukcyjnym – ludzi, którzy przekroczyli 50 rok życia (młodszych ludzi starych), i tych, którzy przekroczyli kolejne progi (65, 75, 85). Rola edukacji, a zwłaszcza edukacji innej niż formalna, polega na ułatwianiu wszystkim, niezależnie od miejsca zamieszkania czy wieku, nabywania kompetencji medialnych. Szczególne znaczenie pełni edukacja medialna, prowadzona przez same media, dociera bowiem do wszystkich użytkowników.

Wzrost kompetencji informatycznych społeczeństwa pozwoli pełniej wykorzystywać możliwości czynnego uczestnictwa w kulturze przez rozmaite grupy społeczne; wzrost ten jest szczególnie ważny na terenach wiejskich, a także w grupach dotkniętych wykluczeniem cyfrowym. Istnieje konieczność dalszej intensyfikacji edukacji medialnej, zarówno w ramach szkolnictwa formalnego, jak i działań adresowanych do osób dorosłych. Należy podkreślić znaczenie działań prowadzonych w dziedzinie edukacji medialnej i cyfrowej przez Uniwersytety Trzeciego Wieku (UTW). Zajęcia dla słuchaczy UTW bezpośrednio wpływają na ograniczenie zjawiska wykluczenia cyfrowego wśród osób starszych, pozwalając jednocześnie na wyłanianie w tym środowisku grupy liderów i animatorów mogących – jako wolontariusze – prowadzić zajęcia w różnych placówkach kultury, klubach itp.

Osoby w wieku 50+ należy zachęcać do edukacji na poziomie wyższym w celu odnawiania kompetencji, umiejętności i wiedzy, uzyskanych podczas odbytych wcześniej studiów. Dlatego trzeba rozwijać nowe formy kształcenia: Uniwersytety Otwarte, e-learning (kształcenie na odległość), Uniwersytety Drugiego Wieku (osoby 50+), Uniwersytety Trzeciego Wieku. Edukację medialną i informacyjną osób starszych należy prowadzić przez wsparcie instytucjonalne i finansowe wcześniej wymienionych instytucji. Będą one najlepiej potrafiły przygotować odpowiednią ofertę edukacyjną.

Wieloletni Program Rządowy Kultura+ prowadzony przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego, który koncentruje się na podniesieniu jakości i standardów funkcjonowania gminnych bibliotek publicznych na terenach wiejskich i w małych miastach – zwiększy dostęp do nowych mediów. Ponadto, wspierając digitalizację zasobów kulturowych, ułatwi dostęp do kultury przez Internet. W Program Kultura+ wpisana jest koncepcja rozwoju miejsc i instytucji, które będą sprzyjać rozwojowi kapitału społecznego i poprawie spójności społecznej.

 

Najważniejsze akty prawne związane z przedmiotem planowanych działań:

  • ustawa z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 roku nr 90, poz. 631 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2004 roku nr 253, poz. 2531 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 14 lipca 1983 roku o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2006 roku nr 97, poz. 673 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 21 listopada 1996 roku o muzeach (Dz.U. z 1997 roku nr 5, poz. 24 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2002 roku nr 144, poz. 1204 z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 roku nr 64, poz. 565 z późn. zm.).

 

1.2.3. Rozwój kompetencji kulturowych w uczeniu się innym niż formalne oraz upowszechnienie różnych form uczestnictwa w kulturze

Główne planowane działania:

  • Wypracowanie i wdrożenie rozwiązań prawno-organizacyjnych ułatwiających prowadzenie edukacji kulturalnej realizowanej poza systemem szkolnym ;
  • wspieranie działań na rzecz edukacji kulturalnej i animacji kultury realizowanych przez różne podmioty, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowości do 15 000 mieszkańców;
  • wzmocnienie edukacji artystycznej prowadzonej w systemie innym niż formalny;
  • wspieranie organizacji wydarzeń kulturalnych w przestrzeni publicznej;
  • wspieranie edukacji regionalnej, nakierowanej na tradycję i dziedzictwo kulturowe;
  • upowszechnianie formuły otwartych sezonów instytucji kultury (np. nocy muzeów);
  • wspieranie projektów edukacyjnych i animacyjnych w zakresie działań eksperymentalnych i nowatorskich;
  • realizacja programów stypendialnych dla amatorów i profesjonalistów po 35. roku życia;
  • realizacja programów stypendialnych dla najmłodszych, z uwzględnieniem grup wykluczonych;
  • działania na rzecz mobilności uczniów (stypendia);
  • opracowanie i realizacja programów współpracy mediów, w szczególności publicznych, ze środowiskami twórczymi.

 

Opis planowanych działań:

Edukacja kulturalna i animacja kultury mają kluczowe znaczenie w kształtowaniu kompetencji kulturowych oraz wzmacnianiu więzi społecznych opartych na kulturze i na wartościach w niej zawartych. Podstawowym celem procesu edukacji kulturalnej jest zachęcanie do aktywnego i twórczego uczestnictwa w kulturze. Animacyjny model edukacji, sprzyjający samemu procesowi edukacyjnemu, opiera się przede wszystkim na aktywizowaniu potencjalnych odbiorców, a także na budowaniu partnerstwa w działaniu artystycznym. Przez działania animacyjne edukacja kulturalna przyczynia się do budowania więzi społecznych i zaufania społecznego, a także wspiera mechanizmy integracji społecznej. Usprawnienie współpracy między różnymi podmiotami realizującymi działania edukacyjne i animacyjne w kulturze wymaga także zmian otoczenia prawno-organizacyjnego, w tym przede wszystkim wdrożenia zmian de regulacyjnych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz ich ewaluacji.

Ułatwienie kontaktu z kulturą wpływa bowiem na funkcjonowanie całej społeczności – tworzy wspólny kontekst społeczny i zachęca publiczność do działań artystycznych, a z drugiej strony sprzyja tworzeniu nowych, oryginalnych i innowacyjnych rzeczy. Rozwijane różnych form uczestnictwa i korzystania z kultury pomaga w zbudowaniu spójnej struktury społecznej, która jest w stanie zaakceptować i dostrzec wartość kreatywności i innowacji, a także wspierać wysiłki twórcze. W wymiarze jednostkowym, a w konsekwencji także społecznym, angażowanie się w działania twórcze przyczynia się do rozwoju każdego z uczestników, pozwalając przełamywać własne schematy myślowe oraz ugruntowuje przekonanie o własnej kreatywności.

Niezwykle ważnym aspektem w realizacji tego działania jest ułatwianie dostępu do kultury. Wspieranie uczestnictwa w kulturze ma na celu wzmacnianie kompetencji kulturowych obywateli, ale także rozwój postaw opartych na tolerancji, otwartości i kreatywności. Uczestnictwo w kulturze rozumiane jest tu w kategoriach biernych i aktywnych form kontaktu z kulturą; obejmuje zarówno tradycyjne, jak i nowe formy aktywności kulturalnej.

 

1.2.4. Rozwijanie kompetencji społecznych liderów i animatorów

Główne planowane działania:

  • wypracowanie i wdrożenie systemu wspierania liderów i animatorów;
  • wspieranie projektów kształcenia animatorów społecznych i kulturalnych realizowanych przez szkoły średnie, wyższe i organizacje społeczne;
  • wsparcie innowacyjnych projektów animacji społecznej i kulturalnej realizowanych przez instytucje publiczne i organizacje społeczne;
  • promowanie społecznego uznania dla kompetencji zdobytych w uczeniu się innym niż formalne oraz pracy społecznej.

 

Opis planowanych działań:

Istotną rolę w animowaniu i realizacji aktywności obywatelskiej i kulturalnej odgrywają liderzy, którzy wyznaczają cele i potrafią wokół nich organizować obywateli. Liderzy są siłą napędową aktywności obywatelskiej, a animatorzy społeczni umożliwiają rozbudzenie tej aktywności. Dlatego trzeba wzmocnić procesy kształcenia liderów i animatorów społecznych. Jednym z projektowanych kierunków będzie m.in. wspieranie działań wzmacniających umiejętności psychospołeczne liderów i animatorów (np. efektywna komunikacja, praca w grupie, twórcze rozwiązywanie problemów etc.), stymulujących rozwój osobisty, zawodowy oraz usprawniających funkcjonowanie społeczne

Uczenie się przez całe życie jest jednym z podstawowych elementów rozwoju osobowego. Z uwagi na rosnącą rolę nieustannego pozaformalnego uczenia się, zdobywania nowej wiedzy, umiejętności i kompetencji należy stworzyć system, który umożliwiałby potwierdzenie ich nabycia niezależne od miejsca i formy ich nabywania.

Należy systemowo i finansowo wspierać podmioty działające na rzecz uczenia się innego niż formalne. Działania te mogą bowiem stanowić ważne uzupełnienie kształcenia w systemie formalnym, zwłaszcza w dziedzinach, gdzie niwelowanie deficytów kształcenia formalnego jest najbardziej pożądane społecznie (np. edukacja obywatelska, kulturalna, medialna czy rozwijanie kompetencji społecznych).

 

Syntetyczne ujęcie działań dla celu 1 Kształtowanie postaw sprzyjających kooperacji, kreatywności oraz komunikacji przedstawia tabela nr 1 w załączniku nr 2 Instrumenty wdrożeniowe i ich zastosowanie w SRKS.

 



[1] Edukacja przyrodnicza i sportowa została zawarta w Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego.

[2] Edukacja inna niż formalna obejmuje edukację pozaformalną i nieformalną

[3] Podstawa programowa wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół wprowadzona Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 23 grudnia 2008 r.

[4] Zwaną dalej podstawą programową.

[5] W SRKS kompetencje społeczne są rozumiane jako kompetencje obywatelskie, medialne i kulturalne.

[6] Kompetencje są definiowane (…) jako połączenie wiedzy, umiejętności i postaw odpowiednich do

sytuacji. Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia.

W ramach odniesienia ustanowiono osiem kompetencji kluczowych: 1) porozumiewanie się w języku ojczystym; 2) porozumiewanie się w językach obcych; 3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne; 4) kompetencje informatyczne; 5) umiejętność uczenia się; 6) kompetencje społeczne i obywatelskie; 7) inicjatywność i przedsiębiorczość; oraz; 8) świadomość i ekspresja kulturalna.

Kompetencje kluczowe uważane są za jednakowo ważne, ponieważ każda z nich może przyczynić się do udanego życia w społeczeństwie wiedzy. Zakresy wielu spośród tych kompetencji częściowo się pokrywają i są powiązane, aspekty niezbędne w jednej dziedzinie wspierają kompetencje w innej. Dobre opanowanie podstawowych umiejętności językowych, czytania, pisania, liczenia i umiejętności w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) jest niezbędną podstawą uczenia się; umiejętność uczenia się sprzyja wszelkim innym działaniom kształceniowym. Niektóre zagadnienia mają zastosowanie we wszystkich elementach ram odniesienia: krytyczne myślenie, kreatywność, inicjatywność, rozwiązywanie problemów, ocena ryzyka, podejmowanie decyzji i konstruktywne kierowanie emocjami są istotne we wszystkich ośmiu kompetencjach kluczowych. - ZALECENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (2006/962/WE).

[7] Na podstawie Perspektywy uczenia się przez całe życie – dokument MEN z dnia 4 lutego 2011 r.

[8] Wdrażanie reformy programowej w liceach ogólnokształcących i zasadniczych szkołach zawodowych zakończy się za sześć lat, w roku 2015; w technikach i liceach artystycznych – w roku 2016, zaś w liceach uzupełniających – w roku 2017.

[9] Na podstawie PLLL.



Komentarze

promocja korzyści z ICT i budowanie zaufania do środowiska cyfrowego - jako działanie w ramach 1.2.2 Rozwój kompetencji medialnych .....Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego 30-05-2011
1.2.2. Rozwój kompetencji medialnych w uczeniu się innym niż formalne, szczególnie wśród osób w wieku 50+

Do głównych działań proponujemy dodać następujące:

- promocja korzyści z korzystania z nowych technologii i budowanie zaufania do środowiska cyfrowego wśród osób wykluczonych cyfrowo, w szczególności osób w wieku 50 + (kampania społeczna, promocja dobrych praktyk, wspieranie liderów)

Uzasadnienie: Zgodnie z konkluzjami autorów raportu „Między alienacją a adaptacją. Polacy w wieku 50+ wobec Internetu”, opracowanego pod redakcją Dominika Batorskiego i Jana M. Zająca z inicjatywy i dzięki wsparciu UPC Polska (Raport Otwarcia Koalicji „Dojrz@łość w sieci”) kluczem do przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu seniorów jest przełamywanie barier związanych z brakiem potrzeb, chęci i kompetencji dotyczących korzystania z nowych technologii komunikacyjnych i informacyjnych (str. 107, http://dojrzaloscwsieci.pl/raport.html). W dalszej kolejności znaczenie dla przyciągania osób starszych do ICT będzie miał rozwój usług i produktów oraz programy szkoleniowe, kształtujące kompetencje i umiejętności.
Kierunek działań 1.2.3. Rozwój kompetencji kulturowych w uczeniu się innym niż formalne oraz upowszechnianie różnych form uczestnictwa w kulturzeNarodowy Instytut Dziedzictwa 31-05-2011
Pragniemy zwrócić uwagę na inkluzyjny potencjał dziedzictwa w odniesieniu do wykluczonych grup społecznych. Dobrą praktyką, z powodzeniem stosowaną w wielu krajach europejskich, są programy typu outreach, – liderzy na poziomie instytucji lokalnych (muzea, uniwersytety, ośrodki społeczne) zajmują się włączeniem całej społeczności lokalnej, włącznie z grupami wykluczonymi z życia społecznego, do brania udziału w korzystaniu i opiece nad dziedzictwem.
priorytet 1.1. - rekomendacja dot. priorytetyzacji kierunków działań Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego 31-05-2011
Proponujemy następującą kolejność kierunków działań: 1.1.2, 1.1.1, 1.1.3.
Uzasadnienie: Kluczowe dla zmiany wydają się działania skierowane do nauczycieli, wzmacniające ich kompetencje dydaktyczne. Już w ramach obecnego systemu prawnego możliwa jest zmiana sposobu kształcenia kompetencji społecznych, możliwość – co trzeba podkreślić – rzadko wykorzystywana.
priorytet 1.2. - rekomendacja dot. priorytetyzacji kierunków działańFundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego 31-05-2011
Proponujemy następującą kolejność kierunków działań: 1.2.4, 1.2.1, 1.2.2, 1.2.3.

Uzasadnienie: Rozwijanie kompetencji liderów i animatorów – osób oddziałujących na otoczenie, realizujących różne formy edukacji nieformalnej – wydaje się kluczowe z punktu widzenia budowania lokalnych zasobów zdolnych do przeprowadzenia rzeczywistej zmiany. Siła ich oddziaływania będzie większa jeśli będą oni działać w sieci, a także jeśli ich działania opierać się będą na zasadzie łączenia zasobów lokalnych niezależnie od tego, czy znajdują się one w instytucjach publicznych, organizacjach pozarządowych czy grupach nieformalnych.
Szkoła miejscem budowania kapitału społecznegoRodzice w Edukacji 31-05-2011
Postulujemy włączenie udziału rodziców w SRKS uwzględniając nasze propozycje do Załącznika nr 2


Komentarz do planowanych działań w ramach 1.1.1Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Kapitału Społecznego "Pracownia Obywatelska" 31-05-2011
Program edukacji obywatelskiej w ramach systemu edukacji szkolnej powinien zawierać komponent obowiązkowych (lub fakultatywnych - premiowanych) praktyk odbywanych poza placówkami oświatowymi. Stworzenie możliwości aktywnego uczestnictwa w działaniach organizacji społecznych pozwoli na szybką konfrontację wiedzy szkolnej, oraz zmianę jej w umiejętności społeczne. Naturalną konsekwencją tego takiego podejścia będzie pozostawanie części młodzieży w zasobach kadrowych organizacji pozarządowych w ramach wolontariatu czy późniejszej pracy etatowej. System szkolnych praktyk społecznych byłby o wiele łatwiejszy do realizacji niż system praktyk zawodowych w przedsiębiorstwach. Organizacje społeczne poprzez poczucie misji i zaangażowanie w budowanie społeczeństwa obywatelskiego chętnie udostępniałyby swoje zasoby do realizacji tego typu usług. Stanowiło by to również dodatkowe źródło przychodu realizowanego w partnerstwie z administracją samorządową.
Komentarz do 1.2.4Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Kapitału Społecznego "Pracownia Obywatelska" 31-05-2011
Animacja i organizacja wspólnot lokalnych jest jednym z zadań współczesnej pracy socjalnej. Zadanie to w Polsce nie jest realizowane z powodu źle funkcjonującego systemu pomocy społecznej oraz przestarzałego programu nauczania pracy socjalnej w ramach studiów wyższych. Realizacja działań 1.2.4 powinna być powierzana wykwalifikowanym animatorom wspólnot lokalnych. Do tego konieczne jest nowelizacja ustawy o pomocy społecznej uwzględniająca zamawianie usług socjalnych w organizacjach pozarządowych. Konieczne jest również zreformowanie sytemu kształcenia pracowników socjalnych i stworzenie w ramach tego kierunku specjalizacji animatora wspólnot lokalnych.